ⓘ भारतस्य जलपाताः - कर्णाटकस्य जलपाताः, जलपातः, श्रीलङ्का, कोडगुमण्डलम्, छत्तीसगढराज्यम्, झारखण्डराज्यम्, दिण्डुगलमण्डलम्, जयपुरम्, मेघालयराज्यम्, पश्चिमघट्टाः ..

कर्णाटकस्य जलपाताः

कर्णाटकराज्यं बहुषु विषयेषु विश्रुतम् अस्ति । तेषु अस्य प्राकृतिकसौन्दर्यस्य प्रसिद्धिः प्रधाना । तत्रापि भारतस्य निसर्गरमणीयाः सहजाः असंङ्ख्याकाः जलपाताः अत्र कर्णाटकीयाः इति तु विशेषः । कर्णाटकं स्वस्मिन् विद्यमानैः अद्भुतजलपातैः जगति एव प्रसिद्धिम् अवाप्नोत् । कर्णाटकभाषया जलपातम्, अब्बि, अब्बे, हेब्बे, दब्बे, जोग, तडसलु, दबदबे, दिडग, दिडुग इत्यदिभिः शब्दैः कथयन्ति । कर्णाटकराज्यस्य अधिकाधिकाः जलपाताः पश्चिमाद्रिश्रेणिसु दृश्यन्ते । कोडगुतः आरभ्य उत्तरकन्नडपर्यन्तं विस्तृतः पश्चिमपर्वतश्रेणिः जलपातानां हेतुः । सामान्यतः ५०० जलपाताः अत्र सन्ति । तेषु प्रमुखाः-- जोगजलपातः उञ्चळ्ळीजलपातः म ...

जलपातः

प्रायः एककिलोमीटर्मितह् जलपातः एषः कारोनिनद्याः उपनद्या सम्पन्नः । १९३७ तमे वर्षे विमानापघातेन अत्र आगतः वाइमानिकः जेम्स् एञ्जेलस्य नाम अस्य कृते स्थापितम् । जलापातस्य तलभागः १५० मीटर्युतः अस्ति ।

श्रीलङ्का

श्रीलङ्का एशियामहाद्वीपे दक्षिणदिशि विद्यमानः कश्चन देशः । अस्य अन्यत् नाम सिंहलद्वीप: इति। अस्य द्वीपराष्ट्रस्य राजधानी कोलम्बो अस्ति। अस्य देशस्य उत्तरभागे भारतदेश, पूर्वभागे मालदीव च स्तः । अस्मिन् देशे सिंहल-तमिलसमुदायौ वसतः। अत एव सिंहलभाषा तमिलभाषा च अत्र प्रमुखे भाषे स्तः। लङ्कायाः उल्लेख: रामायणमहाग्रन्थे भवति। पाकजलसन्धेः मध्ये रामायणस्य कालीना रामसेतुः विद्यते इति प्रमाणितम् अस्ति ।

कोडगुमण्डलम्

कोडगुमण्डलं कर्णाटकराज्यस्य किञ्चन मण्डलम्। अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति मडिकेरी नगरम् । कोडगु इति आङ्ग्लभाषया उच्यते) कर्णाटकस्य पश्चिमाद्रिशृङ्खलायाः एकं सुन्दरं विशिष्ठं च मण्डलम् अस्ति । न्यूना जनस्ंख्या सर्वत्र सुन्दरपर्वतप्रदेशः हिमाच्छादितभूमिः निर्झराः, जलपाताः सर्वदृष्ट्या कोडगुप्रदेशः कर्णाटकस्य ’काश्मीरः’ इति कथयितुं योग्यः अस्ति । विश्वे सौन्दर्यार्थं सुप्रसिद्धेन स्काटलैण्डदेशेन सह तोलयितुं शक्यः। कावेरीनद्याः जन्मस्थानं प्रवहणभूमिः च । अतः कावेरीमण्डलम् इत्यपि ख्यातम् अस्ति । पूर्वं पृथकराज्यमासीत् । इदानीं कर्णाटकराज्ये विलीनस्य एतस्य मण्डलम् इति स्थानं कल्पितम् अस्ति । तथा ...

छत्तीसगढराज्यम्

छत्तीसगडराज्यं भारते स्थितं किञ्चन राज्यम् अस्ति । इदं नूतनतया निर्मितम् अस्ति । मध्यप्रदेशराज्यस्य कानिचनमण्डलानि मेलयित्वा पृथक्राज्यं सा.श.२००० तमे वर्षे नवम्बरमासस्य प्रथमदिने कृतम् । अस्मिन् राज्ये ३५ जातीयजनाः निवसन्ति । नाल्कार् बैरा, मुण्डमदिया, नाहर् इत्यादयः जनाः अत्र कृषिं मृगयां मत्स्योद्यमं सीवनं काष्ठकार्यं, लोहोद्यमं च कुर्वन्ति । हजारीबाग् प्रपातप्रदेशे एतेषां जीवनदर्शनं कर्तुं शक्यते । अत्र प्राचीनकाले गुहासु निर्मितभित्तिचित्राणि करणपुरं, सौत् पहार्, इत्यदिषु स्थानेषु सन्ति । एतत् दृष्ट्वा इङ्ग्लैण्ड् देशस्य स्टोन् देञ्ज् स्थानस्य स्मरणं भवति । बस्तारप्रदेशः जगदलपुर् मण्ड ...

झारखण्डराज्यम्

झारखण्डराज्यं भारतस्‍य मध्‍यपूर्वभागे विद्यमानं किञ्चन राज्यम् । बिहारस्य दक्षिणभागतः इदं राज्यं २०००तम वर्षस्य नवेम्बर्मासस्य १५ दिनाङ्के निर्मितम् अस्ति । अस्य राज्यस्य उत्तरदिशि बिहारराज्यं, पश्चिमदिशि उत्तरप्रदेशः छत्तीसगढराज्यं, दक्षिणदिशि ओरिस्साराज्यं, पूर्वदिशि पश्चिमबङ्गालराज्यं च वर्तते । अस्य राज्यस्य विस्तारः ७९, ७१४ च कि मी मितः । औद्योगिकनगरं राँची अस्य राजधानी । जमशेदपुर अस्य राज्यस्य बृहत्तमम् औद्योगिकं नगरम् । अन्यानि प्रमुखानि औद्योगिकनगराणि नाम धनबाद, बोकारो, हजारीबाग च । झारखण्डः नाम अरण्यानां प्रदेशः इत्यर्थः । अत्र अधिकतया आदिवासिजनाः निवसन्ति । राज्ये पर्वताः, प्रपात ...

दिण्डुगलमण्डलम्

दिण्डुक्कल् मण्डलं भारतस्य तमिऴ्नाडु राज्यस्य मण्डलेषु अन्यतमम् । इदं मण्डलं स्वस्य तालनिर्माणीभिः चर्मकार्यागारैः च प्रसिद्धम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रस्थानं दिण्डूक्कल् पत्तनम् । तमिऴ भाषायां ‘दिण्डु’ इति पदस्य ‘उपाधानम्’ इति, ‘कल्’ इत्यस्य ‘शिला’ इति अर्थः । दिण्डुक्कल् पत्तनस्य प्रवेशसमये तत्र विद्यमानस्य दुर्गस्य शिला उपाधानसदृशी दृश्यते इत्यतः तस्य प्रदेशस्य इदं नाम । आङ्ग्लप्रभावेण ‘दिण्डिगल्’ इति, ‘दिण्डुगल्’ इति च अस्य नाम्नः अपभ्रंशः जातः ।

जयपुरम्

जयपुरं भारतस्‍य राजस्थानराज्यस्य राजधानी अस्‍ति । इदं नगरं राजस्थानराज्ये स्थितस्य जयपुरमण्डलस्य केन्द्रमपि । गुलाबीनगर इति प्रसिद्धम् एतन्नगरम् । ऐतिहासिकम् आमेरनामकं नगरम् अस्य समीपे अस्ति । इदं विश्वस्य सुन्दरतमनगरेषु अन्यतमम् । जयपुरं भारतवर्षस्य एकं सुनियोजितं नगरम् अस्ति । महाराज: जयसिंह: एतत् नगरं १९७२ तमे वर्षे संस्थापितवान् ।

मेघालयराज्यम्

मेघालयराज्यम् ईशान्यभागे भारते विद्यमानं किञ्चन राज्यम् । मेघानाम् आलयः "मेघालयः"। अस्य राज्यस्य विस्तीर्णं ८.७०० चदरमैलपरिमितम् अस्ति । सा.श. २००० तमे संवत्सरे २,१७५,००० जनसंख्या आसीत् । राज्यस्य उत्तरभागे असमराज्यम्, दक्षिणे बाङ्ग्लादेशश्च भवतः। शिलाङ्ग अस्य राज्यस्य राजधानी । अस्य नगरस्य जनसंख्या २६०,००० भवति । रज्यस्य तृतीयस्य एकांशः अरण्यप्रदेशः अस्ति । असमराज्यात् त्रयाणां मण्डलानां खासिहिल्स्, जैनतियाहिल्स् तथा गारोहिल्स् विभागकरणेन १९७२ तमे संवत्सरे मेघालयराज्यस्य स्थापनम् अभूत् ।

पश्चिमघट्टाः

पश्चिमघट्टाः भारतस्य पश्चिमभागे स्थिता पर्वतश्रेणी । अस्याः सह्यपर्वतम् इति अपरं नाम अस्ति । दक्षिणप्रस्थभूमौ पश्चिमदिग्भागे व्याप्तः पश्चिमघट्टप्रदेशः पीठभूमिम् अरब्बिसमुद्रस्य सूक्ष्मम् कोङ्कण प्रदेशात् पृथक करोति । महाराष्ट्र – गुजरातराज्ययोः सीमाप्रदेशे तपतीनद्याः दक्षिणे आरब्धा एषा श्रेणी दक्षिणाभिमुखं कन्याकुमारी पर्यन्तम् दृश्यते । आहत्य १६०० कि.मी यावत् व्याप्तः पश्चिमघट्टप्रदेशः महाराष्ट्रम्, गोवा, कर्णाटकम्, केरळम्, तमिळ्नाडु राज्येषु अन्तर्भवति । अर्धादधिकभागः कर्णाटकराज्ये अस्ति । पश्चिमघट्टप्रदेशः आहत्य ६०,००० च.कि.मी. प्रदेशे व्याप्तः, सङ्कीर्णनदीव्यवस्थायाः मूलं च अस्ति । अत ...

जोग जलपातः

जोगजलपातः कर्णाटकराज्यस्य शिवमोग्गामण्डलस्य उत्तरकन्नडमण्डलस्य च सीमायाम् अस्ति। कर्णाटकराज्ये स्थितः विश्वप्रसिद्धः जलपातः शिवमोग्गामण्डलस्य सागरप्रदेशस्य समीपे जोग०८१८६ इति स्थले अस्ति । नैसर्गिकः जलपातः अतीव सुन्दरः अस्ति । विशेषतः वर्षाकाले जुलैमासतः अक्टोबरमासपर्यन्तम् अतीव रमणीयम् भवति । वर्षणं सम्यक् न भवति चेत् केवलं रविवासरे जलाशयतः जलं त्यजन्ति तदा एव जलपातदर्शनं सुन्दरं भवति । शरावतीनदीजलम् अत्र निसर्गरमणीये प्रपाते ९५० पादपरिमितोन्नतात्प्रदेशात् पतति । जलस्य अधः पतनस्य दृश्यम् अतीव आकर्षकं मनोहरं च भवति ।

                                     

ⓘ भारतस्य जलपाताः

  • प र क त कस न दर यस य प रस द ध प रध न तत र प भ रतस य न सर गरमण य सहज अस ङ ख य क जलप त अत र कर ण टक य इत त व श ष कर ण टक स वस म न
  • नद स र त यत र बह सङ क र ण भवत तद जलप त ज यन त जगत दश अत य न नतजलप त ष पञ च जलप त न र व द श सन त प र य एकक ल म टर म तह जलप त एष क र न नद य
  • स वतन त रतय व हरन त ह रव वन व ट क अत व कर षक सन त लघ न र झर जलप त जलप रवहणस य मध रध वन एत ष मध य मन व ह र स कर अत र अत र जन न
  • स वतन त रतय व हरन त ह रव वन व ट क अत व कर षक सन त लघ न र झर जलप त जलप रवहणस य मध रध वन एत ष मध य मन व ह र स कर अत र अत र जन न
  • अन तर भवत अत अत र व श ष ट व तवरण द र ष ट शक यत अत र अन क पर वत जलप त वन न च सन त श ल पकल त न त र कक शलत त त यशतकत शतक य वत अभ व द ध पथ
  • न य न जनस ख य सर वत र स न दरपर वतप रद श ह म च छ द तभ म न र झर जलप त सर वद ष ट य क डग प रद श कर ण टकस य क श म र इत कथय त य ग य अस त
  • वन यजन तव ब द धधर मसम बद ध न स थल न च सन त एव प र स द जलप त ग ह दय अस म न र ज य व र जन त आगत भ य य त र क भ य सन त ष जनयन त
  • इत यर थ अत र अध कतय आद व स जन न वसन त र ज य पर वत प रप त जलप त नद य वन न च अत व कर षक ण सन त एतत र ज य Pure Pristine Pictureque
  • श तल इत यत प रव स न अध कतय अत र आगच छन त द ण ड क कलमण डल बहव जलप त सन त अञ ज व ड ब म न जलप त ब र श ल जलप त फ र जलप त ग र
  • श ल न र म तख त व न स - द शस य St Marks व त तस य स मरण क रयन त जल त स स जलप त क तकतय न र म त न सन त एत न स यङ क ल अत व मनम हक न भवन त जयप रनगर
                                     

गोडचिनमल्किजलपातः

गोडचिनमल्किजलपातः गोकाक नगरतः प्रायशः १९ कि.मी. दूरे अस्ति । गोकाक नगरतः ७ कि.मी. दूरे स्थितं गोकाकजलपातं दृष्ट्वा ततः ९ कि.मी. दूरे गोडचिनमल्कि ग्रामः लभते । एषः ग्रामतः वाहने इतोपि २ कि.मी. अग्रे गच्छति चेत् गोडचिनमल्किजलपातः लभति |