ⓘ साहित्यम् - भारतरत्नम्, रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारः, जगजीत सिंह, संस्कृतभारती, वीतिः विदूनः, त्रिविक्रमभट्टः, पूरणपोलिका, आलूरु वेङकटरावः, लोजबानम् ..

भारतरत्नम्

भारतरत्नप्रशस्तिः भारतवर्षस्य अत्युन्नता प्रशस्तिः । ये देशस्य प्रगतये श्रेष्ठं प्रदानं कुर्वन्ति, तेभ्यः प्रदेशया खलु प्रशस्तिरयम् । स्वार्थम् अगणयित्वा सर्वस्वं समर्पितवन्तः प्रशस्तिम् इमाम् अर्हन्ति । ये महाजनाः साहित्यम् सङ्गीतम्, कला विज्ञानम्, सार्वजनिकसेवा इत्यादिषु क्षेत्रेषु श्रेष्ठतमं कार्यं साधयन्ति तेभ्यः इयं प्रशस्तिः दीयते । अस्य आरम्भः क्रि.श.१९५४तमे वर्षे अभवत् । आरम्भे मरणोत्तरं प्रशतिप्रदानस्य पद्धतिः नासीत् । क्रि.श.१९५५तमवर्षादनन्तरं मरणोत्तरमपि दीयते । अद्यपर्यन्तं सप्तजनेभ्यः मरणोत्तरा प्रशस्तिः समर्पिता । भारतत्नप्रशस्तिभाक् भारतीय़ः एव भवेत् इति नियमः नास्ति चेदपि अ ...

रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारः

रमोन् मैग्सेसे-पुरस्कारः फिलिपीन्सदेशस्य भूतपूर्वराष्ट्रपतिः-रमोन् मेग्सेसेवर्यस्य स्मरणे दीयमानः प्रमुखः पुरस्कारः । उत्तमशासकः, प्रजानुरागी रमोन्-वर्यः जनसामान्यानाम् आराध्यमूर्तिरित्येव प्रसिद्धः आसीत् । तदर्थं फिलिपीन्ससर्वकारः प्रतिवर्षं एतस्य नाम्नि विभिन्नक्षेत्राणां साधकानां कृते प्रशस्तिं ददाति । एषः पुरस्कारः १९५७तमे वर्षे रोकेफ़ल्लर् ब्रदर्स् इति संस्थायाः द्वारा स्थापितम् । सार्वजनिक-सर्वकार-समुदायनायकत्वसेवासु-साहित्य- कला- पत्रिकोद्यमक्षेत्रेषु निरताः अत्युत्तमजनाः एतां मेग्सेसेप्रशस्तिं प्राप्नुवन्ति । मेग्सेसेप्रशस्तिः एशियाखण्डस्य नोबेल् इत्यपि उच्यते । रमोन् मैग्सेसे-पुरस ...

जगजीत सिंह

जगजीत सिंहः - जगजीत सिंहः भारतीयः प्रमुखः गझल् गायकः, रागसंयोजकः, सङ्गीतनिदेशकः, सामाजिककर्यकर्ता, उद्यमी च । क्रि.श. १९७० दशके चित्रा सिंहः काचित् श्रेष्टा गझल गायिका आसीत् । जगजीतः समानकलाकुशलां चित्रां परिणीतवान् । एतयोः दम्पत्योः गझल गानानां ध्वनिमुद्रणं भारतीयसङ्गीतेतिहासे एव अतिप्रसिद्धम् । अधुनिकगझल्गानस्य प्रवर्तकौ इमौ दम्पतीति परिगणितम् । भारतीयचलच्चित्रगीतानि अतिरिच्य अपि अधिकगीतानां ध्वनिमुद्रणं सम्पादितवन्तौ इति परिगण्येते । पञ्जाबी, हिन्दी,उर्दू,बङ्गाली, गुजरती, सिन्धी, नेपली भाषाभिः एतौ गीतवन्तौ ।

संस्कृतभारती

संस्कृतभारती इति काचित् संस्था या च संस्कृतस्य संरक्षणार्थं,संवर्धनार्थं, प्रसारणार्थं च अविच्छिन्नरूपेण निरन्तरं कार्यं कुर्वती अस्ति । एतस्याः प्रधानकार्यालयः देहल्यां विद्यते । जगति संस्कृतभाषां व्यावहारिकाभाषात्वेन आनेतुं श्रममाणा अस्ति एषा संस्था ।

वीतिः विदूनः

वीतिः विदूनः लेतुवायाः संस्कृतवैज्ञानिकोऽस्ति। विल्ञोर् विश्वविद्यालयस्याचार्यः पूर्वविद्याकेन्द्रे कृतवान्। १९८४ वर्षे स विल्ञोर विश्वविद्यालये पौराणिकभाषाविद्याः शिक्षाम अप्राप्नोत्। १९८५-१९९० वर्षेषु मस्क्वायां रुस्यासास्त्रविद्यालये संस्कृतस्य ज्ञानम अप्राप्नोत तत्यानया येलिसरेण्कोवया द्वार​। तदा भारते ज्ञानम् अलभत् १९९४-१९९५ वर्षयोर् अग्रे हिन्दी भाषम् अकिरच्च २०१० वर्षे केरळे लेतुवासंस्कृताभ्यां संबन्धम् अशिक्षत्। १९९१-आदि संस्कृतं सिक्षते। स १९९५-२००४ वर्षेषु पूर्वविद्याकेन्द्रस्य प्रशास्ताभवत्। लेतुवाभारतौ सङ्घटनस्य प्रशास्ता। पठा विश्वविद्यालये: आर्यभाषाणाम् इतिहासः वैदिकं महाकाव् ...

त्रिविक्रमभट्टः

त्रिविक्रमः भट्टः नलचम्पूकाव्यस्य, मदालसाचम्पूकाव्यस्य च रचयिता अस्ति । त्रिविक्रमभट्टः सिंहादित्य-नाम्ना अपि प्रसिद्धः वर्तते । उपलब्धेषु चम्पूकाव्येषु नलचम्पूः उत दमयन्तीकथा साहित्यिकदृष्ट्या प्रप्रथमं, महत्त्वपूर्णं च साहित्यम् अस्ति । त्रिविक्रभट्टः प्रौढकविः आसीत् । अतः तस्य रचनायाम् अपि पौढशैल्याः दर्शनं भवति । क्रियापदानां वैविध्यं, शब्दरूपाणां विशिष्टप्रयोगः तस्य रचनासु दृष्टुं शक्यते ।

पूरणपोलिका

पूरणपोलिका साहित्यम् परिमाणम् १ चणकदलम्- कंस-मितम् २ शर्करा अथवा गुड:- पादोन-कंसमिता ३ कणिक: गोधूमपिष्टम्- सार्ध-कंसमित: ४ तैलम्- पोलिकाभर्जनाय यावदावश्यकम् ५ जातीफलचूर्णम् एलाचूर्णं च- सौरभ्यार्थं यावदावश्यकम्। ६ लवणम्- रोचनामात्रम् उपकरणानि पोलिकापट्ट: वेल्लनी च भ्राष्ट्रम् पूरणयन्त्रम्। स्वेदनयन्त्रम् कूकर कृति: १ चणकदलं शोधनीयं, क्षालनीयं, मृदु स्वेदनीयं च। २ स्विन्नं दलं सुमर्दनीयम् ३ तत्र गुड: अथवा शर्करा मेलनीया।एतत् मिश्रणं पुन: मन्दाग्नौ घनीभवनं यावत् स्वेदनीयम्। एतत् पूरणम्। ४ पूरणं यदा शीतं भवति, तदा तत्र जातीफलचूर्णम् एलाचूर्णं च मेलनीयम्।पूरणयन्त्रेण अथवा मिश्रकयन्त्रेण मर्दयि ...

आलूरु वेङकटरावः

आलूरु वेङकटरावः Aluru Venkatarao कविः कन्नडकुलपुरोहितः Kannada kula purohita इत्येव प्रसिद्धः । अहं कन्नडिगः, कर्णाटकं मदीयम् – इत्येतत् कवेः वेङकटरावस्य उद्घोषणम् । अस्य पिता भीमरायः, माता भागीरथिबायि च । अस्य मूलस्थलं धारवाडमण्डलस्य रोण-उपमण्डलस्य आलूरुग्रामः । पिता सर्वकारीयोद्योगी इति कारणतः अन्यान्यग्रामं प्रति स्थानान्तरं भवति स्म । अतः वेङकटरायस्य जननम् अभवत् बिजापुरनगरे तमे वर्षे जुलैमासे १२ दिनाङ्के । विद्याभ्यासः उद्योगश्च== पुणे फर्गुसन् महाविद्यालये अधीतवान् वेङकटरायः १९०३ तमे वर्षे बि. ए. परीक्षाम् उत्तीर्णवान् । १९०८ तमे वर्षे यल्. यल्. बि. पदवीं प्राप्य धारवाडनगरे न्यायवादिर ...

लोजबानम्

लोज़बानं कृत्रिमं भाषा अस्ति। तस्य निर्माणं लोगिकल-लैंगवेज-ग्रुपं अकरोत्। तस्य व्याकरणम् अपवादस्य रहितस्य अस्ति। तस्य व्याकरणं प्रेडिकेटलोजिके आधारितम् अस्ति। एतत् भाषा मानावाय असृजत्, परन्तु तस्य निर्माता प्रतिपादनम् अकरोत् भविष्ये लोज़बानं संगणकस्य भाषायाः रूपे प्रयोगं भविष्यति। लोज़बानस्य पितृपरयोजना लोग्लेनभाषा अस्ति। शब्दसङ्गहेण लोज़बानम् आङ्ग्लभाषायाः, चीनीभाषायाः, हिन्दौ, स्पेनीशभाषायाः, रूसीभाषायाः, अर्बीभाषायाः च विधेयम् आसीत्।

उन्नयनशीलसमाजस्य शिक्षणकेन्द्रम्

उन्नयनशील समाजस्य शिक्षाकेन्द्रम् एकं भारतीयं समाजविज्ञान -मानवताविषयक गवेषणायाः भारतीय शोधसंस्था। अस्य निर्माणं जातम् 1963 तमे वर्षे रजनी कोठारी महोदयेन । आर्थिक वित्तदानेन अस्याः संस्थां कृते साहाय्यं प्रदत्तम् भारतीय-समाजविज्ञान-शोधविषयक सर्वकारीय-संस्था-माध्यमेन। अस्य अवस्थानम् देहलीं विश्वविद्दालयय्य समीपे नव-देहल्याम्।

                                     

ⓘ साहित्यम्

  • व द ऽख ल धर मम लम व द एव जगत प रथम स ह त यम एत अप र ष य न म म नवल ख त न इत व श व स अख ल व द म नवधर मस य म लम ऋग व द यज र व द
  • अगणय त व सर वस व समर प तवन त प रशस त म इम म अर हन त य मह जन स ह त यम सङ ग तम कल व ज ञ नम स र वजन कस व इत य द ष क ष त र ष श र ष ठतम
  • स मज कस व - सम द यन यकत वम - पत र क द यम स ह त यम कल - अन त र ष ट र य श न त प लनम - उदय न म खन यकत वम
  • पद मश र प रस क र कल श क षणम क ग र क स ह त यम व ज ञ नम सम जस व स च पर ण त भ य प रस द ध भ य भ रत य भ य भ र तस र वक र ण द यम न ष प रस क र ष
  • क न द र यस स क तव श वव द य लयन म न भ ध यत तस य जम म पर सर व भ ग 1. व य करणम 2. स ह त यम 3. ज य त षम 4. दर शनम 5 - श क ष श स त रम 6. आध न कश स त रम तत र
  • ब ल ण ड क र श. स ल स ल क र श स ह त यम - ज व द अक तर म र स म क र श स ह त यम - ग ल ज र ज म उठ क र श. सह र क र
  • स स क तभ ष आध न कभ ष य स च य य ज त वर तत परन त स स क त आध न कव षय ण स ह त यम अत व व रलतय प र प यत य न आध न कभ ष स स स क तस य प ष ठ गमनस य भय
  • प रश स त भवत ल त व भ रत सङ घटनस य प रश स त पठ व श वव द य लय स स क तभ ष व य करण स ह त यस य पठनम आर यभ ष ण म इत ह स व द क मह क व य च स ह त यम
  • चम प क व य ष नलचम प उत दमयन त कथ स ह त य कद ष ट य प रप रथम महत त वप र ण च स ह त यम अस त त र व क रभट ट प र ढकव आस त अत तस य रचन य म अप प ढश ल य
  • स द वगरप र दश वत रमन द रम अस थ पयत तस य श सन च त रकल श ल पकल स ह त यम च अवर धन त तस य सभ य नवरत न न अवसन त ष क ल द स एक क म रग प त I
                                     

धर्मशास्त्रप्रविभागः

वेदोऽखिलो धर्ममूलम् । वेदाः एव जगतः प्रथमं साहित्यम् | एते अपौरुषेयाः नाम मानवलिखिताः न इति विश्वासः | अखिलो वेदः मानवधर्मस्य मूलम् | यजुर्वेद ऋग्वेद सामवेद अथर्ववेद अन्य ग्रन्थ: सूत्र महाभारत उपनिषद भगवद्गीता पुराण रामायण ब्राह्मणग्रन्थ आरण्यक REDIRECT वेदाः

                                     

राष्ट्रियसंस्कृतसंस्थानम्, जम्मू

प्राक्तन् राष्ट्रियसंस्कृतसंस्कृतसंस्थानम्, श्रीरणवीर परिसरः सम्प्रति केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयनाम्नाभिधीायते । तस्य जम्मू परिसरे विभागाः 1. वैयाकरणम् 2. साहित्यम् 3. ज्योतिषम् 4. दर्शनम् 5 - शिक्षाशास्त्रम् 6. आधुनिकशास्त्रम् । तत्र विशालः परिसरः क्रीडाङ्गणं च वर्तते । समीचीनः गृन्थालयः वर्तते । तत्र नैकाः गृन्थाः सन्ति । छात्रेभ्यः विशालः छात्रावासो वर्तते ।