ⓘ भारतम् - वस्तुसेवयोः करः, भारतम्, खान् अब्दुल् गफार् खान्, अङ्कीयतालकम्, अङ्कीयभारतम्, के जे येशुदास, गुप्तसाम्राज्यम्, लाला हरदयाल, अनार्कली, अमरमङ्गमलम् ..

वस्तुसेवयोः करः (भारतम्)

वस्तुसेवयोः करः, सङ्क्षेपेण: वसेकः उत जीएसटी आङ्ग्ल: GST) भारते १ जुलाई २०१७ तः प्रचलितः कश्चन महत्त्वपूर्णः अप्रत्यक्षकरस्य व्यवस्था वर्तते, यं सर्वकारः, अनेके अर्थशास्त्रिणः च स्वतन्त्रतायाः अनन्तरं बृहत्तमः आर्थिकपरिष्कारत्वेन गणयन्ति। अनेन केन्द्रद्वारा, विभिन्नराज्यानां सर्वकारद्वारा च स्वीक्रियमाणानां बहुविधकरान् अपाकृत्य सम्पूर्णे भारतवर्षे एका एव अप्रत्‍यक्ष-कर-प्रणाली स्वीकरिष्यते। यया भारतम् एकीकृतापणं निर्मातुं शक्नुयात् । एतस्य करस्य स्वीकारप्रक्रियां भारतीयसंविधाने अपि संशोधनं कृतम् अस्ति।

खान् अब्दुल् गफार् खान्

ख़ान् अब्दुल् ग़फ़्फ़ार् ख़ान् भारतपाकिस्तानयोः सीमाप्रान्ते बलूचिस्तानस्य महाराजनीतिनेता यः स्वातन्त्रसङ्ग्रामे भागम् अवहत् । स्वकार्यनिष्ठया सीमागान्धिः, बच्चाखान्, बादशहखान् इति उपाधीः प्राप्तवान् । एषः भारतस्य उपमहाद्वीपे अङ्ग्लशासनं विरुध्य अहिंसापूर्वकम् आन्दोलनेन प्रसिद्ध्ः अभवत् । कदाचित् अस्य लक्ष्यं संयुक्तं मतनिरपेक्षं भारतम् आसीत् । क्रि.श. १९२०तमे वर्षे खुदायी खिदमतगार इति नाम्ना सङ्घटनम् अकरोत् । एतत्सङ्घटनं सुर्ख पोश इति नाम्ना अपि सम्बोध्यते ।

अङ्कीयतालकम्

अङ्कीयतालकम् इत्येषा भारतसर्वकारस्य काचित् योजना वर्तते । एषा योजना अङ्कीयभारतयोजनायाः अन्तर्गततया मुख्यतां वहति । किञ्च भारतम् अङ्कीयभारतं भूयात्, भारतम् अङ्कीयक्षेत्रे सशक्तसमाजत्वेन उदियाद्, अङ्कीयार्थव्यवस्थायाः ज्ञानं भारतस्य पार्श्वेऽपि स्यात् इत्येतानि उद्देश्यानि भारतसर्वकारस्य सन्ति । एतस्यां योजनायां सार्वजिनके नीरदे भारतीयाः वितरणयोग्यं रिक्तस्थानं प्राप्नुवन्ति । एवं ते स्वप्रलेखान्, प्रमाणपत्राणि च तस्मिन् रिक्तनीरदे स्थापयितुं शक्नुवन्ति ।

अङ्कीयभारतम्

अङ्कीयभारतं भारतम् अङ्कीयक्षेत्रे प्रबलं कर्तुं काचित् परियोजना । सूचनायाः, प्रौद्योगिक्याः च उपयोगेन सार्वजनिकसेवानां सम्पूर्णतया कायाकल्पं कर्तुं, क्रमिकविकासाय च भारतसर्वकारः अङ्कीयभारतम् इति योजनाम् आरब्धवान् । अङ्कीयक्षेत्रे भारतीयसमाजः सशक्तः स्यात्, सुचनाक्षेत्रे, अर्थव्यवस्थाक्षेत्रे च अङ्कीयपद्धतेः उपयोगं कुर्याच्च इत्यादीनाम् उद्देश्यानां परिपूर्त्यै एषः कार्यक्रमः वर्तते । एतस्य कार्यक्रमस्य उद्घाटनं २ जुलाई २०१५ तमे वर्षे नरेन्द्रमोदिनः हस्तेन अभवत् । एतस्य कार्यक्रमस्य त्रयः मुख्यविभागाः सन्ति – १) अङ्कीयसंसाधनानां निर्माणम् २) अङ्कीयप्रारूपे सेवादानम् ३) अङ्कीयसाक्षरता भारते ...

के जे येशुदास

डा. कत्तस्सेरि जोसेफ् येशुदासः जननम् - क्रि.श. १९४०तमवर्षस्य जनवरिमासस्य दशमं दिनम् भारतस्य अग्रमान्येषु सङ्गीतविद्वत्सु अन्यतमः । अपि च अनेकासु भारतीयभाषासु चलच्चित्रगीतानि गीतवान् । अयं कर्णाटकसङ्गीतस्य मधुरकण्ठः गायकः । केरळराज्यस्य कोच्चिमण्डले अस्य जननम् अभवत् । प्रसिद्धगायकस्य चेम्बै वैद्यनाथ भागवतस्य शिष्याग्रेसरः अभवत् । भारतीयचलच्चित्रस्य नेपथ्यगायकत्वेनापि अस्य ख्यातिः अस्ति । अयं मलयाळंभाषा,तमिळुभाषा, हिन्दीभाषा, कन्नडभाषा, इत्यादिषु भारतीयभाषासु चित्रगीतानि सहस्रशः गीतवान् । अस्य कण्ठश्रिया भारतम्।भारतस्य अग्रश्रेण्याः गायकेषु अन्यतमः अस्ति ।

गुप्तसाम्राज्यम्

क्रि श ४ शतकः ५ शतकपर्यन्तम् आसीत् गुप्तसाम्राज्यम् भारते । गुप्तानां काले समग्रं भारतम् एकीकृतम् अभवत् । भारतीये इतिहासे गुप्तकालः "भारतस्य सुवर्णकालः" इत्येव उल्लिखितः अस्ति । तदवसरे भारते विज्ञानं राजनैतिकव्यवहारः च प्रवृद्धौ । गुप्तवंशः श्रीगुप्तेन स्थापितः। अस्मिन् काले अनेके कवयः वैज्ञानिकाः गणितज्ञाः च अवसन् । गुप्तराजसभायां कालिदासार्यभट्टविष्णुशर्मवराहमिहिरादयः विद्वांसः अवसन्। ६ शतके गुप्तसाम्राज्यस्य पतनानन्तरं पुनः भारतं बहूनां राजानां मध्ये विभक्तम् अभवत् । मध्य-एषियानां हूणानाम् अक्रमणस्य कारणतः गुप्तसाम्राज्यस्य नाशः अभवत् । तदनन्तरम् अपि गुप्तानां सोदरसम्बन्धी वंशः कश्चन मग ...

लाला हरदयाल

लालाहरदयालः लाला हरदयालः भारतस्य स्वातन्त्रसङ्गग्रास्य महानायकेषु अन्यतमः आसीत् । एषः तस्मिन् गणे अन्तर्गतः यः विदेशेषु स्थितान् भारतीयान् भारतस्य स्वातन्त्र्यप्राप्तये कार्यं कर्तुं प्रेरेपयति स्म । एततदर्थं लाला हरदयालः अमेरिकादेशे गदरपक्षम् अस्थापयत् । तत्र भारतीयप्रवासिनां हृदये प्रचण्डां देशभक्तिं जागरितवान् । एषा प्रेरणा उत्तरोत्तरं संवृद्धा अभवत् । काकोरिकाण्डस्य ऐतिहासिकनिर्णयस्य आगमस्य पश्चात् क्रि.श. १९२६तमवर्षस्य मे मासे अन्यभारतीयाः लालाहरदयालं भारतम् अनेतुं प्रयत्नमकुर्वन् । इन्तु ब्रिटिश् सर्वकारः अनुमतिं नायच्छत् । पश्चात् क्रि.श. १९३७तमे वर्षे पुनः बहुवारं कष्टात् अनुमतिः प ...

अनार्कली

फतहपुरसीकर्या अध्यात्ममण्डपे इबादतखाना सम्राडकबरः स्वमन्त्रिभिः सह मन्त्रयते । स हिन्दूनां कृते स्वसम्मानस्य भावनायाः कारणं निर्वक्ति - मम जन्म हिन्दुगृहेऽभवत् । तत्र हिन्दुगृहे मम पिता शरणमवाप्तवान् । मम पत्नी "योधाबाई" हिन्दुपरिवारस्यास्ति । अहं स्ववधूमपि हिन्दुकुटुम्बादेव चिनोमि स्म। मुल्ला हिन्दून् प्रति विषमुद्वमन्तोऽविद्यन्त । अकबरं सर्वधर्मनेतारो मिलन्ति । तस्य च प्रवृत्तीः सात्विकतापूर्णा विदधति। द्वितीये तृतीये चाङ्के अकबरः अनेकेषां कलाविदां शास्त्रिणाञ्च कृतित्वस्य परिचयं प्राप्नोति । अथ दक्षिणभारतादागता नादिरा अनार्कली नाम्नी परिचारिका पुण्डरीकविठ्ठलस्य शिष्या सम्राजः समक्षं गान ...

अमरमङ्गमलम्

अमरमङ्गमलम् इति राणाप्रतापस्य जीवनी अस्ति। अस्य नाटकस्य निम्नश्लोकः प्रसिद्धिङ्गतः - सन्तु स्वधर्मनिरता मनुजा समस्ताः प्रीतिं सजातिषु भजन्तु विहाय मायाः । सम्पूजयन्तु जननीमिव जन्मभूमिं भूपालभक्तिनिरताश्च चिरं भवन्तु।।

कालिदासमहोत्साहः

कालिदासमहोत्साह स्य लेखकः ग्वालियरनगरस्य डॉ० हरिरामचन्द्रदिवेकरः प्रयाग-विश्वविद्यालयात् एम० ए०, डी० लिट् उपाधिर्लब्धवान् मध्यभारते च सर्वोच्चशैक्षणिकपदेषु आसीनो विश्रान्तः । कालिदासमहोत्सवे उज्जयिन्यां नाटकमिदमभिनीतम् । प्रस्तावनायां सूत्रधारोऽस्य नूतनतां प्रतिपादयति - यस्मिन्न स्यान्नायको नायिका वा त्यक्ता धारा नाट्यशास्त्रस्य यस्मिन् इति। अत्र भारतदशां द्रष्टुं कालिदासो नारदेन सह भुवम् अवतरति । कालिदासजन्मस्थाने तदीयस्मारकस्थापनार्थं निर्णयाय महती सभा समायोजिता । कुत्राहं जनिमलभे इति प्रश्नमधिकृत्य कविः स्वयं ब्रवीति - भारतवासी कविरहमिति पर्याप्तं हि मद्विषये। अथ नारद-कालिदासौ विश्वविद् ...

जन गण मन

जन गण मन इति भारतस्य राष्ट्रगीतम् । इदं हि बाङ्ग्लाभाषाया गुरुदेव इति ख्यातेन रवीन्द्रनाथठाकुरेण लिखितमासीत्। भारतस्य राष्ट्रगानं च वन्दे मातरम् इत्यस्ति। राष्ट्रगानमिदं 52 सेकण्ड्मितायां कालावधौ गानीयम्। केषुचिच्च अवसरेषु राष्ट्रगानमिदं अतिसङ्क्षिप्ततया गीयते, यत्र हि एतस्य प्रथमा अन्तिमा च पङ्क्ती एव गीयेते, तस्मिँश्च प्रायेण 20 सेकण्ड्मितः समयः युज्यते। भारतस्य संविधानसभया जनवरीमासस्य 24 तारिकायां 1950 तमे ख्रिष्टाब्दे इदम् अङ्गीकृतमासीत्। इदं च गीतं सर्वप्रथमं दिसम्बरमासस्य 27 तमायां 1911 तमे ख्रिष्टाब्दे काङ्ग्रेसस्य कलकत्तावर्तिनि अधिवेशने गीतमासीत्। समग्रेऽस्मिन् गीते 5 चरणानि सन्ति।

देशदीपम्

देशदीपे राष्ट्ररक्षायां दिवङ्गतानां वीराणां स्मरणं कृतम् । डॉ. रमा चौधरी नाटकास्यास्य लेखिका अस्ति। अस्याभिनयः डा० यतीन्द्रविमल-चौधुरी-जन्मोत्सवे सम्पन्नः।

प्रतिज्ञाकौटिल्यम्

प्रतिज्ञाकौटिल्य स्य प्रथमाभिनयो जातः भगवतः सम्पत्कुमारस्य हीर-किरीटोत्सवदर्शनार्थं विविध-प्रदेशागतविदुषां प्रीत्यर्थम्। अमात्यवक्रनासः, अमात्यराक्षसं ब्रवीति यद् वृद्धो राजा सर्वार्थसिद्धिमौर्य राजसिंहासनारूढं विधाय वानप्रस्थाश्रमे प्रविविक्षुरस्ति । राक्षसो नन्दप्रिय आसीत्। नन्दः स्वजनकस्य मौर्याभिषेकवार्तां श्रुत्वा विस्मितोऽभवत् । स मौर्यस्य विनाशाय चिन्तापरायणो वर्तते । राक्षसस्तु रक्त-प्रवाहं विनैव सरलोपायेन नन्दस्य राज्याभिषेकाय युक्तिं चिन्तयति । महाराजेन सर्वार्थसिद्धिना आहूतः राक्षसः तदन्तिकं जगाम । मौर्यस्य शोभायात्रावसरे सेना सुसजिता । सेनापतिरपि मौर्यस्य पट्टाभिषेकं नाभिलषति । ...

भ्रान्तभारतम्

भ्रान्तभारत स्य लेखका गोकुलदास-संस्कृतमहाविद्यालयस्य छात्राः सन्ति । छात्राणां विबुधवाग्विलासिनी नामैका सभाप्यस्ति ययास्य नाटकस्य प्रकाशनं विहितम् । नागेशपण्डितः, शालिग्रामद्विवेदी, अच्युतपाध्ये चैतस्य नाटकस्य लेखकाः सन्ति।लेखकानां धारणानुसारं भारतं भ्रष्टं भवदास्ते । यथोक्तं नान्द्याम् मातस्त्वदीयचरणौ शरणं सदास्तु भ्रान्तस्य भद्रविमुखोद्यतभारतस्य। सत्सङ्गतोऽभवदिदं सुरराजपूज्यं वर्षं विमोहऋषिराजनिवासभूमिः।। अत्रारम्भे नारदो रङ्गमञ्चमागच्छति । स आधुनिकताप्रवणं भारतमनुशोचति | तच्छिष्यो वस्तुस्थित्या सुपरिचितोऽस्ति । स स्पष्टमेव निगदति - पर्वतो वाथ पुरुषो दूरादेव हि शोभते। किंवदन्ती कृतार्थास ...

मिवारप्रतापम्

मिवारप्रतापं नाम नाटकं १६४४ ख्रीष्टाब्दे विरचितम् । अस्य प्रथमोऽभिनयो १९४५ ख्रीष्टाब्दे कोलकातानगरे स्टाररङ्ग-मञ्चे समभूत् । प्रस्तावनायां सूत्रधारः संस्कृतभाषायाम् अमरताविषये स्पष्टयति - वेदादि-शास्त्र-निचय-स्फुट-दिव्यमूर्तिः, सा वाक् किमन्यवचनादमरा म्रियेत॥ मध्याह्नसूर्यकरणो हि यदि ब्रवीति, रात्रिः किलेयमिति हन्त स एव मूढः॥

वङ्गीयप्रतापम्

वङ्गीयप्रतापं हरिदासेन १६१७ ख्रीष्टाब्दे विरचितम् । इदं प्रथमं कवेः गृहे प्रयुक्तम् । वर्षत्रयानन्तरं कोलकातानगरे मिनर्वा-रङ्गालये नाटकमिदं द्वितीयवारं सोल्लासतयोदयनसमितिद्वाराभिनीतम्।

वन्दे मातरम्

गीतमिदं बङ्किमचन्द्र चटर्जी महोदयेन रचितम् । १८७० तमे वर्षे ब्रीटिशजनाः "गाड सेव द क्वीन" गीतम् सर्वैः गातव्यम् इति नियमं कृतवन्तः । आङ्ग्लजनैः कृतस्य एतस्य आदेशस्य कारणातः बङ्किमचन्द्रस्य मनसि महान् रोषः उत्पन्नः । सः तस्मिन् काले ब्रिटिशसर्वकारे कार्यरतः आसीत् । प्रायः रोषस्य कारणतः सः वन्दे मातरम् गीतस्य रचनां "गाड सेव द क्वीन" गीतस्य विकल्परूपेण १८७६ तमे वर्षे कृतवान् । प्रारम्भे एतस्मिन् गीते पङ्क्तिद्वयम् आसीत्, तत् अपि संस्कृते एव । १८८२ तमे वर्षे यदा सः आनन्दमठः नाम्ना वङ्गभाषया कादम्बरीं लिखितवान्, तदा वन्दे मातरम्-गीतस्य अपि विस्तारं कृत्वा योजितवान् । विस्तारावसरे अस्मिन् वङ्गशब ...

वीरधर्मदर्पणम्

वीरधर्मदर्पण स्य प्रणेता परशुरामनारायणपाटणकरोऽस्ति । कविः अयम् अपरान्तविद्यापीठतो लब्ध बी. ए स्नातकोपाधिः प्रयागविद्यापीठतश्च लब्ध एम. ए स्नातकोत्तरोपाधिविद्वद्वर्यः । पाटणकरस्य जन्म भीमानद्याः तटे रत्नागिरिनामके स्थाने समभूत् । नारायणशर्मास्य जनक आसीत् । कविना १६०५ ख्रीष्टाब्देऽस्य नाटकस्य रचना कृता।

शिवाजीचरितम्

शिवाजीचरित स्य प्रथमाभिनयः स्वाधीनतादिवस-यात्रावसरे समभूत् । सूत्रधारो ब्रवीति यद् भारतवासिनां हृदयेषु देशप्रेमदीपनार्थमेव वयमभिनेतुमभिलषामः। शिवाजीचरितं १९४५ ख्रीष्टाब्दे विरचितम्। रचनेयं सर्वथा कालासुयोगिनी।

                                     

ⓘ भारतम्

  • न बन ध ऽय भ रतद श इत व षय ल ख त अस त भ रतम इत ग रन थव षय मह भ रतम इत य तत पश यत भ रतम आध क र कर प ण भ रतमह र ज यम दक ष ण - जम ब द व प
  •  स क ष त अध गच छत भ रतम एक स व ध न - स य क तगणर ज यम द श ऽस म न र ज य न तथ क न द रश स त प रद श सन त Note 1 आन ध रप रद शर ज यस य
  • व क सम म लनम भ रतम अथव व क क न फ र स इ ड य व क म ड य कर यय जन ण म य जक भ य भ रत आय ज त सम म लन अस त तत व क म ड य भ रत न सह ग ष ठ य व क प ड य म
  • सन त ब ङ गळ र त क म च न न त क म व जयव डत क म अस त ह दर ब द - नगरम भ रतम व क ट र वल Hyderabad य त र म र गदर श क Map
  • अप क त य सम प र ण भ रतवर ष एक एव अप रत यक ष - कर - प रण ल स व कर ष यत यय भ रतम एक क त पण न र म त शक न य त एतस य करस य स व क रप रक र य भ रत यस व ध न अप
  • स व न त र य त तर भ रतस य द व ध व भ ग आङ ग लसर वक रस य द स यस य व म चन नन तर भ रतम प क स थ नम इत व भक त अय द श अप च बङ ग ल पञ ज ब च व भक त प र वप क स थ न
  • आन द लन न प रस द ध अभवत कद च त अस य लक ष य स य क त मतन रप क ष भ रतम आस त क र श. तम वर ष ख द य ख दमतग र इत न म न सङ घटनम अकर त
  • य जन अङ क यभ रतय जन य अन तर गततय म ख यत वहत क ञ च भ रतम अङ क यभ रत भ य त भ रतम अङ क यक ष त र सशक तसम जत व न उद य द अङ क य र थव यवस थ य
  • अङ क यभ रत भ रतम अङ क यक ष त र प रबल कर त क च त पर य जन स चन य प र द य ग क य च उपय ग न स र वजन कस व न सम प र णतय क य कल प कर त क रम कव क स य
  • कन नडभ ष इत य द ष भ रत यभ ष स च त रग त न सहस रश ग तव न अस य कण ठश र य भ रतम भ रतस य अग रश र ण य ग यक ष अन यतम अस त य श द स क रळर ज यस य प र टक च च प रद श
  • भ रत क ञ चनर ज यम अस त पञ ज ब अस म न र ज य क ञ चन मण डलम अस त मनस मण डलम अस य मण डलस य क न द रम अस त मनस पञ ज ब
                                     

विकिसम्मेलनम् भारतम्

विकिसम्मेलनम् भारतम्, अथवा विकि कॉन्फ्रेंस इंडिया, विकिमीडिया कर्ययोजनाणाम् योजकेभ्यः भारते आयोजित सम्मेलन अस्ति। तत् विकिमीडिया भारतेन सह गोष्ठियि विकिपीडियाम् मुंबई समूहाया द्वारा आयोजित अस्ति।