ⓘ मुख्यमन्त्री. प्रत्येकस्मिन् राष्ट्रेदेशे बहूनि राज्यानि अथवा बहवः प्रान्ताः भवन्ति । तादृशस्य एकैकस्य राज्यस्य, प्रान्तस्य वा सर्वकारस्य प्रमुखः भवति मुख्यमन्त ..

                                     

ⓘ मुख्यमन्त्री

प्रत्येकस्मिन् राष्ट्रे/देशे बहूनि राज्यानि अथवा बहवः प्रान्ताः भवन्ति । तादृशस्य एकैकस्य राज्यस्य, प्रान्तस्य वा सर्वकारस्य प्रमुखः भवति मुख्यमन्त्री । सः सामान्यतया तु जनैः, जनप्रतिनिधिभिश्च चितः भवति । भिन्नेषु देशेषु चयनक्रमः भिन्नः वर्तते ।

                                     

1. भारते मुख्यमन्त्री

भारते तावत् मुख्यमन्त्री प्रत्येकं राज्यस्य सर्वकारस्य प्रमुखः भवति । सः राज्यस्य मन्त्रिपरिषदः, विधानसभायाः च प्रमुखः । राज्यपालः तु नाममात्रेण प्रमुखः । सः सर्वमपि सर्वकारसम्बद्धं कार्यं मुख्यमन्त्रिणः निर्देशने करोति । भारतस्य संविधानम् अनुसृत्य राज्यपालः मुख्यमन्त्रिणं नियोजयति ।

भारते विद्यमाना संसद्व्यवस्था वेस्ट् मिन्स्टर् व्यवस्थाम् अनुसरति । अतः विभिन्नानां राज्यानां मुख्यमन्त्रिणां नियोजनं तत्तद्राज्यस्य विधानसभायाः सदस्याः कुर्वन्ति । जनाः साक्षात् मुख्यमन्त्रिणं न नियोजयन्ति किन्तु जनप्रतिनिधीन् एव । एते जनप्रतिनिधयः तेषु एव कञ्चन प्रतिनिधिं सर्वकारस्य प्रमुखत्वेन चिन्वन्ति । स्वस्य नियुक्त्यनन्तरं मुख्यमन्त्री पूर्णं कार्याङ्गाधिकारम् अनुभवति । किन्तु राज्यपालः केवलं नाममात्रेण राज्यसर्वकारस्य प्रमुखः इति व्यतिरेकः ।

                                     

1.1. भारते मुख्यमन्त्री नियोजनम्

राज्यस्य विधानसभायां बहुसङ्ख्यायाः प्राप्त्यनन्तरमेव मुख्यमन्त्रिणः नियोजनं भवति । राज्यपालस्य सूचनानुसारं विधानसभायां विश्वासमतयाचनाद्वारा इयं प्रक्रिया प्रचलति ।

                                     

1.2. भारते मुख्यमन्त्री वेतनम्

संविधानस्य १६४ अनुच्छेदसङ्ख्यायाः आधारेण मुख्यमन्त्रिणः, अन्येषां मन्त्रिणां च वेतनं विधानसभायाः सदस्याः निर्णयन्ति । अतः सर्वेष्वपि राज्येषु वेतनं समानं न भवति ।

                                     
  • कर त प र प त ध क र कर त सफल ऽभवत तथ व द व त य वध कर न टकस य म ख यमन त र च भ त व ध व र ध खन ज द यमपक षप त भ रष ट च र इत य द ष अन च त व षय ष
  • तम ऴन ड र ज यस य म ख यमन त र अप अभ त एम ज र मचन द रन तमवर षत वर षपर यन त मरणपर यन तम तम ऴन ड र ज यस य म ख यमन त र आस त र मचन द रन
  • श वर ज स ह च ह न, आङ ग ल: Shivraj Singh Chouhan मध यप रद शर ज यस य म ख यमन त र अस त अय स वतन त रभ रतस य सफलम ख यमन त र ष अन यतम वर तत अय भ रत य
  • न जल ङ गप पमह दय म ख यमन त र न भव त इत उक त व ध र य प रदर श तव न अरस मह दय एव तद एस आर कण ट मह दय त त क ल क म ख यमन त र अभवत म सचत ष टय नन तर
  • म ल यमस हमह दय अस य पक षस य प रत ष ठ त स उत तरप रद शर ज यस य म ख यमन त र तथ भ रतसर वक रस य रक ष मन त र आस त सम जव द पक ष प र थम कतय उत तरप रद श
  • सञ च क Yogi Adityanath.png य ग आद त यन थ उत तरप रद शर ज यस य म ख यमन त र अस त अय भ रत य जनत प र ट पक षस य न त अस त स क ष त उपर गच छत
  • पदत य ग क त व ओड श र ज यस य म ख यमन त र अभ त स प नश च तम वर ष द व त यव र तम वर ष त त यव र म ख यमन त र पदम आर ढव न ब ज जनत दलस य
  • अज ञ तव स गतवत एम ज र मचन द रन - मह दयस य पत न ज नक र मचन द रन म ख यमन त र च अभ त एम ज र मचन द रन तम ळ - चलच च त र भ न त एम ज र मचन द रन - मह दय
  • अस य क न द रस थ न न गपट ट नपत तनम तम ऴ न ड र ज यस य भ तप र व म ख यमन त र कर ण न ध चलच च त रन द शक ट र ज न द र च अस य मण डलस य व ख य तव यक त ष
  • पर वर त तम तस य र थ: तम ळ द श: इत गवर नर व यवस थ न ग ण अध यक ष: अस त म ख यमन त र श सनस य मन त र ण च अध यक षर प ण भवत मद र स उच च न य य लयस य प रध नन य य द श:
  • म र चम सस य द न ङ क भ रत यजनत पक षस य कश च त र जन त ज ञ अप च कर ण टकस य म ख यमन त र न म कर ण टकसर वक रस य परम ध क र भवत एष पञ चदश ल कसभ न र व चन