ⓘ मुक्त ज्ञानकोश. क्या आप जानते हैं? पृष्ठ 42

जानकी अम्माल्

जानकी अम्माल् काचित् भारतीयौद्भिदिका सस्यशास्त्रज्ञा । सा आनुवंशिकी तथा फैटोजाग्रफी विषये च संशोधनं कृतवती । इक्षोः वृन्ताकवृक्षस्य च संशोधनं तस्याः प्रधानसंशोधनकार्येषु अन्यतमम् । सा केरळस्य वर्षावनात् बहूनि मूल्यवन्ति औषधसस्यानि सङ्गृहीतवती ।

टि आर् अनन्तरामु

अनन्तरामु कर्णाटकस्य कश्चित् भूविज्ञानी, संशोधकः, परिशोधकः, समर्थः जनप्रियः च विज्ञानलेखकः, सम्पादकः च । अनेकासु साप्ताहिकमासिकपत्रिकासु अत्यन्तं विद्वत्पूर्णान् विचारपूर्णान् च लेखान् प्रकाशितवान् । ५० अधिकान् ग्रन्थान् रचितवन् । नीरसभूविज्ञानस् ...

डा जे जे चिनाय

एषः डा. जे. जे. चिनायः Dr J.J. Chenoy प्रसिद्धः सस्यविज्ञानी आसीत् । अयं डा. जे. जे. चिनायः १९०९ तमे वर्षे फेब्रवरिमासस्य १८ दिनाङ्के भारतदेशस्य गुजरातराज्यस्य कछ्–प्रान्तस्य "भुज्” इत्यत्र जन्म प्राप्नोत् । अस्य पूर्णं नाम जेम्षेड्जि जीजाभाई चिन ...

डा मनमोहन अत्तावर

अयं मनमोहन अत्तावरः Dr. Manamohan Attavara कश्चन विशिष्टः विज्ञानी । अयं कृषिम् अपि उद्यमत्वेन पर्यवर्तयत् । एषः १९३२ तमे वर्षे भारतदेशस्य कर्णाटकराज्यस्य उडुपिमण्डलस्य कार्कळ इति प्रदेशे जन्म प्राप्नोत् । १९५९ तमे वर्षे धारवाडस्य कृषिविश्वविद्या ...

डा सलिम अलि

कालः – १२. ११. १८९६ तः १९८७ एषः डा. सालिम् अलिः Dr. Salim Ali भारतस्य सुप्रसिद्धः पक्षिप्रियः विज्ञानी । अयं डा. सालिम् अलिः" भारतीय पक्षिशास्त्रस्य अर्निथालजि पितामहः” इत्येव प्रख्यातः आसीत् । १८९६ तमे वर्षे नवेम्बर्-मासस्य १२ दिनाङ्के अस्य पक्ष ...

त्रिभुवनदास गज्जर

अयं आचार्यः त्रिभुवनदासः कल्याणदासः गज्जारः सुप्रसिद्धेषु भारतीय विज्ञानिषु अन्यतमः। अयं रसायनशास्त्रज्ञोऽपि आसीत्। सूरत् प्रान्ते सम्प्रदायस्थकुटुम्बे १८६३ तमे संवत्सरे अगष्टमासे अजायत। त्रिभुवनदासस्य पिता कल्याणदासः सुप्रसिद्धः शिल्पकारः आसीत्। ...

बीरबल साहनी

एषः बीरबल साहनी Birbal Sahni विज्ञानस्य अत्यन्तं विरलायाः शाखायाः "अवशिष्टसस्यविज्ञानस्य" पेलियोबाटनि प्राचीनस्य जीवशास्त्रस्य तज्ञः । अयं १८९१ तमे वर्षे नवेम्बर्-मासस्य १४ दिनाङ्के भारतदेशस्य पञ्जाबप्रान्तस्य "भेरा” इदानीं सः प्रदेशः पाकिस्तानदे ...

बेञ्जामिन् पाल

एषः डा. बि. पि. पाल् Dr. B. P. Paul प्रसिद्धः पुष्पकृषेः नेता । एषः १९०६ वर्षे भारते जन्म प्राप्नोत् । सः भारते पुष्पकृषिः उद्यमत्वेन अभिवृद्धिं प्राप्नोत् यत् तदर्थम् अहर्निशं कार्यम् अकरोत् । सः एषः डा. बि. पि. पाल् उत्तमः सस्यशास्त्रज्ञः, आनुव ...

भारतीयविज्ञानिनां सूचिः

अभय आस्तेकर अजीत इकबाल सिंह अशोक गाडगिल अनिल काकोडकर अरुण मजूमदार अभय बैंग अमल कुमार राय चोधरी अशोक सेन अशोक दास अर्विन श्रोडिन्गर अरुण नेत्रावली अरुण कुमार पति अरविंद भटनागर अनिल कुमार लाभ अनिल भारद्वाज अन्ना मणि अनिमेष चक्रवर्ती अदिति पन्त

यल्लाप्रगड सुब्बरावु

एषः यल्लाप्रगडसुब्बरावः Yallapragada Subba Rao बहूनाम् औषधानां संशोधकः । एषः अतिविरलेषु विज्ञानिषु अन्यतमः अपि । अयं भारतदेशस्य आन्ध्रप्रदेशराज्यस्य भीमवरम् इति प्रदेशे कस्मिंश्चित् निर्धनकुटुम्बे १८९५ तमे वर्षे जनवरिमासस्य १२ दिनाङ्के जन्म प्राप ...

राजा रामण्णा

राजारामण्णः कश्चन अणुविज्ञानी, श्रेष्ठः भौतशास्त्रज्ञः च । भारतीयाण्वस्त्रकार्यस्य आरम्भस्तरे संशोधननिर्देशनं यत् एतेन कृतं तत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति । अस्मिन् कार्ये १९६४ तमे वर्षे आत्मानं योजितवान् अयं होमिजहाङ्गीर्भभावर्यस्य मार्गदर्शने कार्यम् ...

वराहमिहिरः

वराहमिहिरः कश्चित् भारतीय: ज्योतिषी गणितशास्त्रज्ञ: च आसीत्। एषः उज्जयिनीनगरे राज्ञ: विक्रमादित्यस्य अस्थाने आसीत् । सिद्धान्तः संहिता होरा चेति ज्योतिश्शास्त्रस्य त्रयः विभागाः । वराहमिहिरः एतान् त्रीन् भागान् अपि अधिकृत्य ग्रन्थान् विलिख्य ख्या ...

शान्तिस्वरूप भटनागर

भट्नागरः इदानीन्तनस्य पाकिस्थानस्य षहापुरे जातः । तस्य पिता परमेश्वरी सहै भट्नागरः तदीये अष्टमे मासे एव दिवङ्गतः । अतः सः बाल्ये मातामहस्य गृहे आसीत् । मातामहः कश्चन तन्त्रज्ञः । बाल्यादारभ्य स्वरूप भट्नागरस्य आसक्तिः तु विज्ञान-तन्त्रज्ञानयोः वि ...

श्रीनिवासरामानुजन्

श्रीनिवासः रामानुजन् अतीव प्रसिद्धः महान् गणितज्ञः आसीत् । सः आधुनिकयुगस्य महानतमगणितज्ञेषु गण्यते। स गणितशास्त्रे न तथा विशेषप्रशिक्षणं प्राप्तवान् तथापि विश्लेषणं तथा संख्यासिध्दान्तक्षेत्रे अस्य महत्वपूर्णं योगदानमासीत्। विलक्षणप्रतिभासंपन्नः ...

सुनीता विलियम्स्

सुनीता विलियम्स् कल्पनायाः अभावम् अपाकरोत् ।१९६९ तमे वर्षे भारते महात्मनः जन्मशताब्दिवर्षस्य उत्सवः आयोजितः आसीत् । तस्मिन् वर्षे अमेरिका-देशस्य अवकाशयात्री नील् आर्म्स्ट्रॉङ्ग् इत्ययं चन्द्रं प्रति अगच्छत् । चन्द्रस्य विषये मानवः बहुवर्षेभ्यः कल ...

सुब्रह्मण्यन् चन्द्रशेखर

सुब्रह्मण्यन् चन्द्रशेखर: भारतमूलः अमेरिकादेशे नोबेल् प्रशस्तिभाक् भौतविज्ञानी । मित्राणि सर्वे तं चन्दः इत्येव सम्बोधयन्ति स्म । क्रि.श. १९५५तमे वर्षे डा.चन्द्रः अमेरिकादेशस्य विल्लि पौलर् च मिलित्वा नोबेल् प्रशस्तिभाजौ अभवताम् । विश्वस्य श्रेष् ...

सुभाषकाकः

सुभाषकाकः भारतीय- अमेरिकी कविः, शास्त्रज्ञः वैज्ञानिकः च। सः कश्मीरे श्रीनगरे पण्डितपरिवारे जातः । वैदिकविज्ञानस्य आधुनिकविज्ञानस्य च सम्बन्धानाम् विशदीकरणे तस्य महान परिश्रमः अस्ति । प्राचीनभारतस्य विषये तदीयाः त्रिशताधिकाः संशोधनलेखाः १५ ग्रन्थ ...

सुश्रुतः

सुश्रुतः Sushruta भारतीय आयुर्वेदस्य प्रवर्तकः सुप्रसिद्धः वैध्यश्च । अद्यतने जगति" प्लास्टिक् सर्जरि” इति यत् उच्यते तस्याः शस्त्रचिकित्सायाः प्रवर्तकः । प्रायः २००० वर्षेभ्यः पूर्वम् एव" प्लास्टिक् सर्जरि” सरूपचिकित्सा सदृशीं शस्त्रचिकित्सां यश ...

सेम पित्रोडा

सॅम पित्रोडा हिन्दी: सॅम पित्रोडा, आङ्ग्ल: same pitroda इत्ययं भारतस्य गौरवरूपः अस्ति साम्प्रतं जनेभ्यः दूरभाषयन्त्रस्य, जङ्गमदूरभाषयन्त्रस्य च यद् सम्पर्कसूत्रम् अस्ति तद् चत्वारिंशत्वर्षेभ्यः प्राग् भारते दुर्लभम् आसीत् । ग्रामेषु यन्त्रमिदं क् ...

हरगोविन्द खुराना

अयं हरगोविन्द खोरानः कालः – ०९. ०१. १९२२ तः ०९. ११. २०११ Haragobinad Khorana सुप्रसिद्धः विज्ञानी,नोबेल्–पुरस्कृतः चापि । भारतस्य मध्यप्रदेशराज्यस्य मुल्तान्–मण्डल्स्य रायपुरे १९२२ वर्षे जनवरिमासस्य ९ दिनाङ्के जन्म प्राप्नोत् । सः यदा मुल्तानस्था ...

होमी जहाँगीर भाभा

होमी भाभा इत्ययं भारतस्य वैज्ञनिकः आसीत् । अमेरिका-देशेन जापान-देशस्य हिरोशिमा-नगरे नागासाकी-नगरे च अणुविस्फोटः कृतः । तदानीं सम्पूर्णं विश्वम् अणुविस्फोटकस्य दानवीयां शक्तिम् अजानात् । 1945 तमे वर्षे विश्वयुद्धे जापान-देशः भयभीतः सन् शरणागतिम् अ ...

चलच्चित्रम्

मनोविनोदक्षेत्रेऽपि विज्ञानस्य प्रभावोऽविस्मरणीयः। चलचित्रं रूपकस्य एवं आधुनिकस्वरूपं विद्यते। रूपयतीति रूपकम्। तद्वपारोपातु रूपकम्। तद्रूपकमभेदो यः उपमा-उपमेययो: । उपमानोपमेययोः साम्यप्रदर्शनाय काल्पनिकोऽभेदारोपः रूपकम्।। रूपकं संस्कृत-साहित्यस् ...

भारतस्य नृत्यकलाः

भारतीयानां परिकल्पनायां नृत्यम् अपि मानवीयभावभिव्यक्तेः रसमयं साधनम् अस्ति । मनवजीवनेन सह उत्पन्ना काचित् सार्वभौमा कला नृत्यम् । नवजातः शिशुः क्रन्दन् एव स्वहस्तपादान् चालयन् बुभुक्षां पिपासां वेति स्वस्य भावभिव्यक्तिं करोति । अनेनैव आङ्गिकक्रिय ...

शिल्पशास्त्रम्

शील समाधौ इति धातोः निष्पन्नं पदम् "शिल्पम्" । समाधिः नाम चित्तैकाग्र्यम् । पाणिनीये व्याकरणे बौद्धसाहित्ये च शिल्पशब्दः कलापरत्वेन सम्प्रयुक्तः । शिल्पम् इति पदं कलापर्यायम् भवतीति भरतः नाट्यशास्त्रे प्रोक्तवान् । कलायाः सर्वा अभिव्यक्तयः शिल्पश ...

रागः

योऽसौ ध्वनिविशेषस्तु स्वरवर्णविभूषितः । रञ्जको जनचित्तानां स च राग उदाहृतः ।। रागः नाम षड्जादीनां स्वराणां समूहः । सङ्गीतं स्वाराणाम् एका भाषा। प्रत्येकः स्वरः अन्तःकरणस्य भावतरङ्गान् प्रसारयति । स्वरसहिताः रागाः अनिर्वचनीयम् आनन्दं ददन्ति। रागरस ...

सङ्गीतम्

सङ्गीतम् इत्येषा कला शब्दैः नादैः शक्त्या च सञ्चाल्यमाना सहजा क्रिया । भावः लयः मेलनं माधुर्यं च उत्तमसङ्गीतस्य मूलन्यासाः भवन्ति । सङ्गीतं मनसि उद्भूयमाना सहजा क्रिया । अतः केनापि नादेन विना अपि मनसि एव सङ्गीतस्य अनुभूतिं कर्तुं समर्थाः मानवाः । ...

स्वराः (सङ्गीतम्)

सप्तस्वराः सङ्गीते प्रसिद्धाः सन्ति । ते स्वराः तन्तुना उत कण्ठेन उत्पन्नाः भवन्ति। ते स्वराः भवन्ति, षड्ज, वृषभ, गान्धार, मध्यम, पञ्चम, धैवत, निषाद इति । निषादर्षभ गान्धार षड्ज मध्यम-धैवताः। पञ्चमश्चेत्यमी सप्त तन्त्रीकण्ठोत्थिताः स्वराः॥ इति," ...

वस्त्रनिर्मलीकरणयन्त्रम्

वस्त्रनिर्मलीकारणयन्त्रस्य अन्य संस्कृतनामः क्षालनयन्त्रम् अस्ति । वस्त्राणि रजस्वेदादिभिः विविधैः कारणैः मलिनानि भवन्ति । अतः वस्त्राणां मालिन्यस्य दूरीकरणम् आवश्यकमेव । वस्त्रनिर्मलीनकरणकार्यं त्रिविधं वर्तते । प्रथमतः वस्त्राणि फेनमिश्रिते जले ...

आहारः

आहारः नाम" आहर्यते गलादधो नीयत इति आहारः” । आहारः जन्तूनां जीवनस्य महत्त्वपूर्णं पोषकतत्त्वं वर्तते । यः अन्ननलिकया आह्रियते, सः आहारः कथ्यते । आहारस्वास्थ्ययोः परस्परः सम्बन्धः वर्तते । आहारेण सुस्वास्थ्यं प्राप्यते । दुषिताहारेण, असन्तुलिताहारे ...

बि एम् डब्ल्यू (i8)

बि एम् डब्ल्यू, इति यानम् आदौ बि एम् डब्ल्यू दक्षगतिवैज्ञानिकी धारणा इति नाम्ना बि एम् डब्ल्यू संस्थया प्रस्तुतितमसीत् । यानमिदं वैद्युतिनशक्तियुक्तं तथा विशेष- PHEV व्यवस्थासम्पन्नम् । प्राथमिकावस्थायायां फ़्रैङ्कफ़र्ट यान्त्रिकप्रदर्शिन्यां टर् ...

वाहनम्

विज्ञानेन वैज्ञानिकानुसन्धानेन वा वयं महत् सौविध्यं प्राप्तवन्तः । यथा- गृहे विविधानि उपकरणानि, मनोरञ्जनाय विभिन्नानि साधनानि, कम्प्यूटरसदृशं सर्वविधकार्यसाधकं यन्त्रञ्च । अस्मिन्नेव क्रमे यातायातक्रियासम्पादानार्थं विविधानां साधनानामाविष्कारः अप ...

भाषा

भाषा संकेतम् इनकोडम्, डीकोडम् च कृतुम् साधनम् अस्ति। जन्तवः सङ्गणकाणि च भाषायाः उपयोगम् करोतः। सामान्यतः जन्तुनाम् भाषाः प्राकृत्तिकाः सन्ति। परन्तु संगणकस्य भाषाः कृत्रिमाः एव सन्ति। कतिचन मानवस्य भाषाः अपि कृत्रिकमाः सन्ति। लोजबानम्, इन्टरलिङ्व ...

आङ्ग्लभाषा

आङ्ग्ल एका भाषा अस्ति । इदानीं भारतदेशस्य अधिकृतभाषासु अन्यतमा अस्ति । देशे बहुशः छात्राः अनेन भाषामाध्यमेन एव पठन्ति । अस्याः वर्णामालायां २६अक्षराणि सन्ति । लेखनसौकर्यार्थम् uppercase letters & lowercase letters इति तेषां रूपद्वयम् अस्ति। ते यथ ...

अक्षयतृतीया

वैशाखमासे बहूनि पर्वाणि सन्ति । यथा विषुवतीपर्व, माधवप्रारम्भोत्सवः, अमाव्रतं, त्रेतायुगोत्पत्तिः, चन्द्रदर्शनव्रतं, परशुरामजयन्ती, श्रीशङ्कराचार्यजयन्ती, श्रीरामानुजाचार्यतिरुनक्षत्रं, गङ्गासप्तमी, मोहिनीव्रतं, नृसिंहजयन्ती, कूर्मजयन्ती, पूर्णिम ...

उत्थानद्वादशी

कार्त्तीकमासस्य शुक्लपक्षे द्वादश्यां तिथौ उत्थानद्वादशी आचर्यते । तद्दिने सोमवासरः उत्तराषाढनक्षत्रं च भवतः चेत् प्रशस्तम् इति वदन्ति । एतस्य पूर्वदिनं प्रबोधिनी अथवा देवोत्थापिनी इति वा वदन्ति । तद्दिने तन्नाम प्रबोधिनीदिने एकादशीव्रतम् आचर्य द ...

गौरीतृतीया

भाद्रपदमासे शुक्लपक्षे तृतीयायां तिथौ एतत् पर्व आचर्यते । व्यवहारे" गौरीपर्व” इति उच्यते चेदपि एतस्य पर्वणः शास्त्रीयं नाम" स्वर्णगौरीव्रतम्” इति । गौरीम् अधिकृत्य" मङ्गलगौरी”," सम्पद्गौरी”," सौभाग्यगौरी”," लावण्यगौरी”," त्रिलोचनगौरी”," गजगौरी” इ ...

चातुर्मास्यव्रतम्

एतत् व्रतं संन्यासिनाम् इति चिन्तयन्ति बहवः । शास्त्रवाक्यानुसारम् एतत् सर्वैः अपि आचरणीयं पर्व । न आचरन्ति चेत् प्रत्यवायदोषः भवति इति उच्यते । चत्वार्येतानि नित्यानि चतुराश्रमवर्णिनाम् । नित्यान्येतानि विप्रेन्द्र व्रतान्याहुर्मनीषिणः ॥ इति । ए ...

धनलक्ष्मीपूजा

एतदपि कार्त्तीकमासे आचर्यमाणस्य दीपावलीपर्वणः अङ्गभूतं पर्व अस्ति । यद्यपि धनलक्ष्मीपूजा सर्वैरपि आचर्यते तथापि विशेषतया वैश्यपर्व इति उच्यते । एतदवसरे धनदेवताया: महालक्ष्म्या, धनाध्यक्षस्य कुबेरस्य च पूजां कुर्वन्ति । पूजनीया तथा लक्ष्मीर्विज्ञे ...

नरकचतुर्दशी

कार्त्तिकमासे आचर्यमाणस्य दीपावलीपर्वणः अङ्गभूतं पर्व अस्ति नरकचतुर्दशी । चतुर्दश्यां प्रात:काले सर्वेपि अभ्यङ्गस्नानं कुर्वन्ति । एतद्दिने एव श्रीकृष्ण: नरकासुरं संहृत्य प्रात: अभ्यङ्गं कृतवान् आसीत् । अनेन स्नानेन नरकान्तक: नारायण: सन्तुष्ट: भव ...

नागपञ्चमी

सनातन-आर्यभारतीय-महर्षिणां सम्प्रदाये विद्यमानेषु पर्वसु नागपञ्चम्या अपि मुख्यं स्थानं प्राप्तमस्ति । एकदेवोपासकाः अपि कुत्रचित् काम्यव्रतरूपेण आचरन्ति नागपञ्चमीम् । सर्पाः अस्मान् न दशन्तु, विषबाधा परिहृता भवतु, सन्तानप्राप्तिः धनप्राप्तिः च भवत ...

युगादिः

चान्द्रमानपद्धत्यनुसारं चैत्रशुक्लप्रतिपत् एव युगादिः इति उच्यते । तद्दिने एव नववर्षस्य आरम्भः । तदा एव वसन्त-ऋतोः आगमनमपि । प्रकृतिः अपि नवोत्साहवती भवति तदा । वृक्षाः सर्वे पल्लविताः भवन्ति । सर्वत्र वसन्तस्य प्रभावः दृश्यते । इदानीन्तनजगति नवस ...

रथसप्तमी

माघमासस्य शुक्लपक्षस्य सप्तम्यां तिथौ आचर्यते एतत् पर्व । अस्मिन् पर्वणि आराध्यमानः देवः सूर्यः । एतत् पर्व" अचला सप्तमी” इत्यपि उच्यते ।" रथवरः” इत्याख्यानः सूर्यः सप्तम्यां तिथौ पूज्यते इति तद्दिनं रथसप्तमी इति उच्यते । देवालयेषु अस्मात् दिनात् ...

वरमहालक्ष्मीव्रतम्

श्रावणमासस्य प्रसिद्धपर्वसु एकम् अस्ति वरमहालक्ष्मीव्रतम् । श्रावणमासस्य शुक्लपक्षे पूर्णिमासमीपे विद्यमाने शुक्रवासरे आचर्यते एतत् पर्व । शुक्ले श्रावणिके मासे पूर्णिमोपान्त्यभार्गवे । वरलक्ष्म्या व्रतं कार्यं सर्वसिद्धिपदायकम् ॥ नभोमासे पूर्णिम ...

सुब्रह्मण्यषष्ठी

मार्गशीर्षमासे शुक्लपक्षे षष्ठ्यां तिथौ आचर्यते एतत् पर्व । अस्य पर्वणः शास्त्रीयं नाम अस्ति" स्कन्दषष्ठी” सर्वपापविनिर्मुक्तो याति ब्रह्म सनातनम् । आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्द सालोक्यमाप्नुयात् ॥ वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे ३७-३४ अपस्मारकुष्ठक ...

सोमवासरव्रतम्

धार्मिकस्य प्रत्येकं दिवसः अपि विशिष्टः एव । भारतीये सम्प्रदाये साधकानां प्रतिदिनम् अपि कस्याचित् देवतायाः आराधनस्य विशेषः भवति । सोमवासरः चन्द्रस्य नाम्नि अस्ति । अयं वासरः उपवारससप्ताहस्य प्रथमं दिनं भवति । सोमः इत्यस्य शिवः इत्यपि अर्थः शिवस्य ...

कारगिलविजयदिवसः

कारगिलविजयदिवसः प्रतिवर्षं जुलाई-मासस्य षड्विंशतितमे दिनाङ्के आभारतम् आचर्यते । भारतीयसैन्यस्य पाकिस्थानसैन्यस्य उपरि विजयस्य एषः दिवसः । १९९९ तमे वर्षे भारतस्य पाकिस्थानदेशेन सह सप्तसप्ततिदिनानि यावत् युद्धम् अभवत् । भारतीयसैन्यस्य अनेकाः वीरयोद ...

सञ्चारः

सञ्चारः मनुष्याणां परस्परं सम्पर्कस्य एकं साधनं वर्तते । अधिकान्तरे सञ्चाराय मनुष्यैः अनेकविधीनां प्रयोगाः कृताः । तेषु प्रयोगेषु तारप्रेषः, दूरवाणी च महत्वपूर्णा आसीत् । तारप्रेषः पश्चिमदिशि अमेरिका-देशस्य उपनिवेशवादस्य साधनम् अभूत् । वास्तविकरू ...

भारतपाकिस्थानयुद्धम्

भारतपाकिस्थानदेशयोः मध्ये वारचतुष्टयं युद्धम् अभवत् । उभयोः पक्षयोः असङ्ख्याकाः सैनिकाः, जनसामान्याः मृताः । उभयोः देशयोः आर्थिकस्थितेः उपरि अतिगभीरः कुठाराघातः अभवत् । तथापि केषाञ्चन दिनानां मध्यान्तरे सीमावर्तिक्षेत्रेषु युद्धविरामोल्लङ्घनस्य व ...

अम्बेड्करजयन्ती

आधुनिकमनुः स्वतन्त्रभारतस्य संविधानशिल्पी इति सुप्रसिध्दः डा. भीमराव् रामजी अम्बेडकरः एप्रिलमासस्य १४ दिने जन्म लब्धवान् । अतः एप्रिल १४ दिने अम्बेडकरजयन्ती-आचरणम् प्रचलति । अस्मिन् दिने श्री.बी.आर् अम्बेड्कर महोदयस्य जीवनं साधनानि इत्यादिविषये च ...

इन्दिरागान्धीजयन्ती

नवम्बरमासस्य १९ तमे दिने श्रीमत्याः इन्दिरागान्धिमहोदयायाः जन्मदिनं देशे सर्वत्र आचरन्ति । श्रीमती इन्दिरागान्धिः भारतदेशस्य प्रथमप्रधानमन्त्रिणः श्रीजवाहरलालमहोदयस्य एका एव पुत्री आसीत् ।