ⓘ मुक्त ज्ञानकोश. क्या आप जानते हैं? पृष्ठ 14

रजनीकान्तः

रजनीकान्तः - दक्षिणभारतस्य महान् चलच्चित्राभिनेता वर्तते । एषः तेलुगु, तमिळ्, हिन्दी चलच्चित्रेषु अभिनयं कृतवान्, तथैव च ख्यातिमपि प्राप्तवान् । समग्रे भारतीये चलच्चित्ररङ्गे अग्रमान्येषु अभिनेतृषु अन्यतमः अस्ति ।

अनुपम खेर

अनुपम् खेरः एक भारतीय अभिनेतः भारतीय चलचित्र विद्यालयाण्याः कार्यदर्शी च अस्ति। सः द्वि राष्टीय चलचित्र पुरस्कारम् अष्ट फलिम्फैर् पुरस्कारनान् प्राप्तवान् अस्ति।सः बहुभाष्येषु ५०० चलचित्रेषु बहु नाटकेषु अभिनय कृतवान् अस्ति। सः शृष्ट्ः अभिनेत पुरस ...

दारा सिङ्ग

दारासिङ्गः प्रसिद्धः मल्लयुद्धप्रवीणः अभिनेता च । १९५२ तमे वर्षे सः अभिनयम् आरब्धवान् । अयं प्रथमः क्रीडापटुः यः भारतीयजनतापक्षेण राज्यसभासदस्यत्वेन २००३ तमस्य वर्षस्य आगस्ट्मासतः २००९ तमस्य वर्षस्य आगस्ट्मासपर्यन्तं नियुक्तः आसीत् । सः हिन्दी-पञ ...

देवानन्द

धरं देव् पिशोरिमल् आनन्दः, । सर्वत्रापि देव् आनन्दः इत्येव चिरपरिचितः आसीत् ।भारतस्य सुप्रसिद्धः हिन्दीचलच्चित्ररङ्गस्य नायकनटः आसीत् । तथैव निर्देशकः,निर्मापकः अपि ।

प्राण किशन सिकन्द

प्राण् किशन् सिकन्दः हिन्दीचलच्चित्रक्षेत्रस्य प्रसिद्धः अभिनेता । १९४० तः १९९० पर्यन्तं तेन बहुषु चलनचित्रेषु अत्युत्तमः अभिनयः प्रदर्शितः । १९४० तः ४७ पर्यन्तं नायकपात्रेषु, १९४२ तः १९९१ पर्यन्तं खलनायकपात्रेषु २००७ पर्यन्तं विभिन्नेषु साहायकपा ...

फारुख शेख

फारुक् शेखः कश्चन भारतीयः अभिनेता, समाजसेवकः, दूरदर्शनोद्घोषकश्च आसीत् । सः ७०-८० दशकयोः चलनचित्रे अभिनयाय तेन प्रसिद्धिः प्राप्ता । कालाचित्रे स्वस्य अभिनयेन सः प्रसिद्धिं गतः । तेन सत्यजित् रेवर्यस्य ऋषिकेशमुखर्जिवर्यस्य निर्देशने च कार्यं कृतम् ।

राजेश खन्ना

राजेशखन्नः बालिवुड्-अभिनेता, चित्रनिर्मापकः, राजनेता च । सः भारतीयचलच्चित्ररङ्गस्य परमाभिनेता इति प्रसिद्धः । १९७० दशके तेन अभिनीतानि सर्वाणि चलच्चित्राणि नितरां प्रसिद्धानि जातानि । तस्मात् तेन परमाभिनेतृपदं प्राप्तम् । १९७३ तमे वर्षे तेन डिम्पल ...

शाहरूख खान

नवेम्बर् मासस्य २ दिनाङ्के जन्मप्राप्तवान् ।हिन्दी: शाहरुख़ ख़ान उर्दू: شاہ رُخ خان ‎),प्रख्यातः एषः बालिवुड् चलच्चित्रक्षेत्रे निर्मापकः, निर्देशकः, नायकश्च वर्तते ।.

अक्षोभ्यतीर्थः

मध्वाचार्यस्य शिष्येषु अन्यतमः एषः टीकाचार्यः इत्येव प्रसिद्धस्य जयतीर्थस्य गुरुः। एकदा कश्चिद् अश्ववाही भीमानद्याः जलं मुखेनैव पिबति । तं दृष्ट्वा अक्षोभ्यतीर्थः वदति:- किं पशु पूर्वधेःइति । तदा पूर्वजन्मस्य स्मरणेन विरक्तः सः अक्षोभ्यतीर्थात् स ...

जग्गी वासुदेव

जग्गी वासुदेवः सद्गुरु नामाख्यः। सद्गुरुः योगी दिव्यदर्शी च अस्ति। सः ईशा फाउन्डेशनस्य संस्थापकः। इदम् ईशा प्रतिष्ठानम् नि:स्वार्भावनया मानवसेवां करोति। इयं संस्था भारतवर्ष-समेतं समस्त विश्वेऽपि - यथा संयुक्तराज्यअमेरिका, इंग्लैण्डः,लेबनानः, सिंग ...

जनार्दनतीर्थः

एषः मध्वाचार्यस्य शिष्यः । कृष्णापुरमठस्य आदिमः । उडुपीक्षेत्रे श्रीकृष्णस्य पूजार्थं मध्वाचार्येण नियुक्तः । मध्वाचार्येण स्वीकृतस्य कालिंगमर्धनकृष्णस्य आराधकः । कृष्णापुरमठस्य परम्परा श्रीयादवेन्द्रतीर्थः श्रीविश्वेशतीर्थः श्रीविश्ववन्द्यतीर्थः ...

ज्योतिराव गोविन्दराव फुले

महात्मा ज्योतिराव-गोविन्दराव-फुले इत्ययं कश्चन आन्दोलनकारी, विचारकः, समाजसुधारकः, लेखकः, दार्शनिकः, आध्यात्मिकविद्वान्, सम्पादकः तथा च क्रान्तिकारी आसीत्। सः एकोनविंशे शताब्दे भारते महाराष्ट्रे अभवत्। ज्योतिबाफुले तस्य च धर्मपत्नी सावित्रीबायीफुल ...

नारायणगुरुः

केरळराज्ये जातिमतभेदः पराकाष्टतां गते काले नारायणगुरुः इति दार्शनिकः समाजसुधारकः उदीत्य समाजस्य तारमम्यं न्यूनीकर्तुं स्वजीवनं व्यतीतवान् । अनेन प्रतिपादितं तत्त्वं तु जगति एका एव जतिः एकम् एव मतम् एकः एव देवः इति । एषः संस्कृतभाषायाम् अपि पण्डित ...

बालगङ्गाधरनाथस्वामी

श्री बालगङ्गाधरनाथस्वामी प्रमुखेषु धर्मिकगुरुषु अन्यतमः । कर्णाटके अत्यन्तं सुप्रसिद्धस्य आदिचुञ्चनगिरिमठस्य मठाधीशः बालगङ्गाधरनाथस्वामी सद्यः एव मकरसङ्क्रमणदिने विधिवशः अभवत् । संस्कृताभिमानिनः एतस्य कर्णाटकस्य शिक्षणक्षेत्रे महत् योगदानम् अस्ति ...

मल्लाडिहळ्ळि राघावेन्द्रस्वामी

मल्लाडिहळ्ळिराघवेन्दस्वामी कश्चित् महासाधकः, तपस्वी, महायोगाचार्यः, शतोत्तरायुष्मान्, १०५वर्षाणि जीवितवान् विशिष्टसङ्घटकः, निष्कामकर्मयोगी, आयुर्वेदपरिणतः, च । राघवेन्द्रस्वामिनं निकटवर्तिनः अभिनवधन्वन्तरिः इत्येव सम्बोधयन्ति स्म । चित्रदुर्गमण्ड ...

महर्षि महेश योगी

महर्षि महेश योगी १९१८ तमे वर्षे जनवरीमासस्य १२ दिनाङ्के प्रयागे जातः । तस्य मूलनाम आसीत् महेशप्रसादवर्मा इति । सः अतीन्द्रियध्यानपद्धतिम् आविष्कृतवान् । तस्य आन्दोलनस्य गुरुः सः । किञ्चन धार्मिकान्दोलनं सत्यपि धर्मनिरपेक्षमिति गृह्यते । महर्षि मह ...

माता अमृतानन्‍दमयी

माता अमृतानन्‍दमयी इत्याख्या सुधामणिः२६ सितम्‍बर, १९५३ तमे वर्षे केरल प्रदेशे जाता। सा एका विख्‍याता धर्मगुरु: अस्‍ति। तस्‍या: इष्‍ट-देवता भगवान् कृष्‍णः अस्‍ति। तस्याः अनुयायिनः ताम् "अम्मा ", "अम्माची", "मा" इति वा अभिजानन्ति । तया कृतानां समाज ...

रजनीशः

आचार्यः रजनीशचन्द्रमोहनः ११ डिसम्बर् १९३९-१९ जनवरी १९९० "ओशो" उच्चारणम् नाम्ना प्रसिद्धः विश्वे । आध्यात्मिकक्षेत्रे स्वसिद्धान्तान् बोधयन्तः जनान् प्रेरयन्तः च आसीत्। भारते तथा अमेरिकादेशेच वासयतिस्म। प्रीतिः, ध्यानम्, तथा सन्तोषं जीवनस्य प्रमुख ...

रमणमहर्षिः

आधुनिकभारतस्य महान् ऋषिः आसीत् । श्री रमणमहर्षिः – भारते सुप्रसिद्धेषु आध्यात्मगुरुषु अन्यतमः। सः आत्मज्ञानप्राप्त्यर्थम् अहं कः?’ इति आत्मविचारविषयकस्य ज्ञानमेव प्रमुखं साधनम् इति बोधितवान् । अग्रे सः एव विषयः विस्तारितः भूत्वा गुरुं प्रति अथवा ...

रविशङ्कर (धर्मगुरुः)

श्री श्री रविशङ्करः ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರಗುರುಃकश्चित् सनातनधर्मगुरुः । क्रि.श. १९५६तमे वर्षे तमिळुनाडुप्रदेशे अजायत । भारतस्य अध्यात्मगुरोः अस्य प्रथमः आचार्यः महर्षिः महेशयोगी । अस्य मूलं नाम रविशङ्कररत्नम् । आर्ट् आफ् लिविङ्ग् प्रतिष्ठानस्य संस्थाप ...

शारदा देवी

श्रीमाता शारदा देवी भारतदेशस्य बङ्गालराज्यस्य जयरामबाटि इति ग्रामे क्रि.श. १८५३तमवर्षे डिसेम्बर् मासस्य २२तमे दिने अजायत । पिता सम्प्रदाययुतः विप्रः रामचन्द्र मुखोपाध्यायः माता श्यामासुन्दरी च । पञ्चवर्षीयायाः शारदायाः विवाहः २३वर्षस्य यूना रामकृ ...

शिवकुमारस्वामी

कर्णाटकरत्नः डा. शिवकुमारस्वामी तुमकूरुमण्डलस्य सिद्धगङ्गामठस्य मठाधिपतिः । एषः त्रिविधदासोहदाता । द्वादशस्य शतमानस्य युगपुरुषस्य, क्रान्तिकारिणः बसवण्णनामकस्य कायकवे कैलास इत्यस्य वचनस्य, नित्यदासोहतत्त्वस्य च कैङ्कर्ये अस्य प्रवृत्तिः । ०३/०१/१ ...

श्रीधरः स्वामी

भारतदेशः यथा कर्मभूमिः पुण्यभूमिः त्यागभूमिः तथैव योगभूमिः अपि अस्ति । अत्र नैके योगिनः सम्भूय इमां भूमिं पावनीं कृतवन्तः । महर्षयः, यतयः, सन्यासिनः, पीठाधिपतयः अस्याम् वेदभूमौ सञ्जन्य सनातनधर्मस्य रक्षणं पुनरुत्थनं मार्गदर्शनं च कृतवन्तः । तेषु ...

श्रीरामतीर्थः

एषः मध्वाचार्यस्य शिष्यः । काणियूरुमठस्य आदिमः । उडुपीक्षेत्रे श्रीकृष्णस्य पूजार्थं मध्वाचार्येण नियुक्तः । मध्वाचार्येण स्वीकृतस्य योगनरसिंहस्य आराधकः । काणियूरुमठस्य परम्परा श्रीविश्वेन्द्रतीर्थः श्रीरामतीर्थः श्रीविद्यापतितीर्थः श्रीविभुधवन्द ...

स्वामी अखण्डानन्द सरस्वती

स्वामी अखण्डानन्द सरस्वती महाराजश्री इति अनुयायिभिः आहूयते १९११-१९८७ कश्चन महान् पण्डितः आसीत् । शास्त्रवेदान्तादिषु विषयेषु सः बहु ज्ञातवान् आसीत् । भागवतपुराणविषये समीचीनप्रवचनं तेन क्रियते स्म । सः १९११ तमे वर्षे जुलैमासस्य २५ तमे दिनाङ्के वार ...

स्वामी चिन्मयानन्दः

स्वामी चिन्मयानन्दः सनातनधर्मस्य संस्कृतेः मूलभूतसिद्धान्तस्य वेदान्तदर्शनस्य माहन् प्रवक्ता । एषः समग्रं भारतदेशम् अटित्वा दृष्टवान् यत् सर्वत्र धर्वसम्बद्धविषयेषु शङ्कायुताः भ्रान्ताः सन्ति इति । तन्निवारयित्वा शुद्धधर्मस्य स्थापनार्थं गीताज्ञा ...

स्वामी दयानन्दसरस्वती

स्वामी दयानन्दसरस्वती महान् वेदवेत्ता, समाजपरिवर्तकः, आर्यसमाजस्य स्थापकः च । वैदेशिकैः आक्रान्ते भारतवर्षे सः सर्वप्रथमतः स्वतन्त्रतायाः आवश्यकताम् अवगतवान् । स्वातन्त्र्यस्य प्राप्त्यर्थं सः प्रयासम् आरब्धवान् । यदा भारते वेदानां विषये महत् अज् ...

स्वामी नारायणः

घनश्याम पाण्डे अथवा स्वामीनारायण अथवा सहजानन्द स्वामी सनातनधर्मस्य स्वामीनारयणसम्प्रदायस्य प्रवर्तकः । सः भगवतःविष्णोः अवतारः । भागवतपुराणम्, स्कन्दपुराणं च भगवतः अवतारस्य सङ्केताः वर्तन्ते । | स्वामीनारायणस्य शिक्षापत्री स्वामिनारायण सम्प्रदायस् ...

हृषीकेशतीर्थः

एषः मध्वाचार्यस्य प्रथमशिष्यः । पलिमारुमठस्य आदिमः । उडुपीक्षेत्रे श्रिक्रिष्णस्य पूजार्थं मध्वाचार्येण नियुक्तः । मध्वाचार्येण स्वीकृतस्य सीता-लक्ष्मण-समेतश्रीरामस्य आराधकः । मध्वाचार्यस्य सर्वेषां ग्रन्थानां एतस्य व्याख्यानं लभ्यते । मध्वाचार्य ...

अत्रिः

अस्य मन्वन्तरस्य सप्तर्षिषु अन्यतमः अयम् ऋषिः । अयं ब्रह्ममानसपुत्रः । कर्दमस्य पुत्री अनसूया अस्य पत्नी । अनयोः पुत्राः दत्तात्रेयः, दुर्वासमुनिः, चन्द्रः च । । अस्य चन्द्रः आर्यमः इति उभौ पुत्रौ । अस्य नेत्रेण एव चन्द्रः अजायत । । अस्य शत्रुञ्ज ...

अश्वत्थामा

कृपिद्रोणाचार्यौ एतस्य पितरौ । क्षीरस्य स्थाने एषः पिष्टोदकं पीतवान् इति श्रूयते । जन्मनः अनुक्षणम् एव एषः अश्वः इव हेषारवं कृतवान् आसीत् । तदर्थं तस्मै अश्वत्थामा’ इति नामकरणं कुर्वन्तु इति अशरीरवाणी श्रुता ।

अष्टावक्रः

उद्दालकऋषेः पुत्रस्य नाम श्वेतकेतुः । उद्दालकस्य शिष्यः कहोडः । उद्दालकः स्वशिष्याय कहोडाय समग्रं वेदज्ञानं प्रायच्छत् । ततः स्वस्य रूपवतीं गुणवतीं च कन्यां सुजातां तस्मै अददात् । केषाञ्चन दिनानाम् अनन्तरं सा गर्भवती जाता । कदाचित् कहोडः वेदपाठं ...

आदिशङ्कराचार्यः

शङ्कराचार्यः, यस्यान्ये अभिधाने शङ्करभगवत्पादाचार्यः तथा च आदिशङ्कराचार्यः इति । आदिशङ्कराचार्यः कश्चन भारतीयः दार्शनिकः आसीत्, येन अद्वैतवेदान्तस्य सिद्धान्तः दृढतया प्रोद्बलितः । अद्वैतवेदान्तः वेदान्तस्य उपसंप्रदायः वर्तते । उत्तरमीमांसा इत्यप ...

ऋषिः

ऋषिः अर्थात् ऋषति पश्यति इति। ‘ऋषि इत्येतस्य पदस्य व्युत्पत्तिलभ्यः अर्थ एव मन्त्रद्रष्टा इत्यस्ति। एष ऋषि-शब्द इगुपधात् कित् इत्यनेनौणादिकेन सूत्रेण इनि कृते निष्पद्यते । निरुक्ते च विद्यमानाः ‘तद्येनास्तपस्यमानन् ब्रह्म स्वयम्भ्वभ्यानर्षत्.॥ इत ...

कणादः

इदानीं न्यायशास्त्रं यत् दृश्यते तत् ११ शताब्दात् पूर्वं न्यायदर्शनं वैशेषिकदर्शनं चेति द्विधा विभक्तम् आसीत् । वैशेषिकदर्शनस्य प्रवर्तकः एव कणादः । कणादेन वैशेषिकसूत्राणि रचितानि । एतेषां वैशेषिकसूत्राणाम् आधारेण एव वैशेषिकदर्शनं प्रवृद्धम् । वि ...

कपिलः (ऋषिः)

ऋषिः कपिलः सांख्यदर्शनस्य प्रवर्तकः अस्ति । भागवतपुराणे यत्र सांख्यदर्शनं वर्णितमस्ति तत्र अस्य प्रमुखं पात्रं दृश्यते । प्राचीनहिन्दुपरम्परायाम् अयं मनोः पुत्रः ब्रह्मणः पौत्रः इति उल्लिखितमस्ति । कपिलः परमसिद्धपुरुषः आसीत् इति भगवद्गीतायाम् उल् ...

कश्यपः

अयं कश्चन महर्षिः । ब्रह्मणः पुत्रेण मरीचिमहर्षिणा कर्दमपुत्र्या कलायां जातः । अनेन अदितिः, दितिः, दनुः, कला, दनायुः, सिंहिका, क्रोधा, प्राधा, विश्वा, विनता, कपिला, मुनि, कद्रु - इत्येताः त्रयोदश दक्षपुत्रीः परिणीतवान् । सृष्टिकार्ये चतुर्मुखस्य ...

कुमारिलभट्टः

कुमारिलभट्टः मीमांसकशिरोमणिः आसीदयं भाट्टसम्प्रदायस्य प्रवर्तकः । अस्य पिता आसीद् ‘यज्ञेश्वरभट्टः’, मातासीत् ‘चांगुणा’ इति । शबरस्वामिनामनन्तरं शबरभाष्य विवेचनरतानां वार्तिकटीकादिग्रन्थानां प्राधान्येन द्वे शाखे प्रसृते, ययोरेका भाट्टमतमिति नाम्न ...

कृपः

एषः कश्चन ब्राह्मणः । गौतमवंशस्य शरद्वान् नामक मुनिः यदा तपोनिरतः आसीत् तदा इन्द्रः तस्य तपोभङ्गार्थं जालवति नामिकाम् अप्सरसं प्रेषयति । शरद्वान् तां दृष्ट्वा मोहितः अभवत् । शरवणे एव तस्य वीर्यस्खलनम् अभवत् । अनुक्षणम् एव बालबालिकायोः जननमभवत् । ...

गौतमः

गौतमः न्यायसूत्राणां रचयिता । गौतमस्य अपरं नाम अक्षपादः इति । न्यायदर्शनस्य आधारः न्यायसूत्राणि एव । अतः न्यायदर्शनस्य अपरं नाम ’अक्षपाददर्शनम्’ इति । वेदाः, उपनिषदः, महाभारतम् इत्यादिषु ग्रन्थेषु यद्यपि तर्कशास्त्रस्य मूलभूताः अंशाः दृश्यन्ते, त ...

जमदग्निः

अयं कश्चन ऋषिः । अस्य पत्नी प्रसेनजितः पुत्री रेणुका । अयं मुनेः ऋचीकस्य पुत्रः । अस्य माता गाधिराजस्य पुत्री सत्यवती । जमदग्नेः रुमण्वन्तः, सुषेणः, वसुः, विश्वावसुः, परशुरामश्चेति पञ्च पुत्राः । रेणुका कदाचित् स्नानाय नदीतीरं गतवती आसीत् । तत्र ...

जैमिनिः

भगवान् महर्षिर्जैमिनि र्जनिं लब्ध्वा परमकारुणिको श्रुत्यर्थतात्पर्यनिर्णये विभ्रान्तपिपासूनामाकाङ्क्षातृष्णाशान्तये कौत्सकुलमलञ्चकार। महाभागोऽयं भगवत्कृष्णद्वैपायनपाराशर्यव्यासशिष्यः आसीत्। तदुद्धृतं नीलकण्ठशास्त्रिणा ‘Jaimini and Badarayana’ इत् ...

परशुरामः

परशुरामः विष्णोऽवतारोऽस्ति। भृगुवंशस्य जमदग्निमहर्षिः एतस्य पिता। राजाप्रसेनजितस्य पुत्री रेणुका एतस्य माता। महाविष्णोः दशसु अवतारेषु परशुरामस्य षष्ठोऽवतारः। महापराक्रमशालियोद्धाऽस्ति। उन्मत्तानां क्षत्रियाणां नाशनार्थं विष्णुः इदानीन्तनस्य वैवस् ...

पार्थसारथिमिश्रः

कदा भूमण्डलं मण्डयामास इत्यत्रोच्यते यत् प्रायेण द्वादशशतके इति। यतोहि चतुर्दशशतकोत्पन्नमाधवाचार्यस्य जैमिनीयन्यायमालाविस्तरे पार्थसारथिकृतशास्त्रदीपिकायाः उल्लेखो दृश्यते इत्यतः ततः प्राचीनोऽयमिति सिद्ध्यति, श्लोकवार्तिकस्य च व्याख्यानकरणात् कुम ...

प्रभाकरः

प्रभाकर स्यैव मतमनुसृत्य प्राभाकरसम्प्रदायं प्रवृत्तमिति सर्वविदितम् । शबरस्वामिनामनन्तरं शबरभाष्य विवेचनरतानां वार्तिकटीकादिग्रन्थानां प्राधान्येन द्वे शाखे प्रसृते, ययोरेका भाट्टमतमिति नाम्ना ख्यातिमगात् अपरा च प्राभाकरमतं गुरुमतं वेति नाम्ना प ...

भरद्वाजमहर्षिः

सुदीर्घकालं जीवन् अपि मानवः इतोऽपि अधिककालं जीवितुम् इच्छति । एषः मानवस्य स्वभावः । परन्तु तदेव जीवनम् उन्नतध्येयसाधननिमित्तं यदि भवति तर्हि तत् नितरां प्रशस्यते । सप्तर्षिषु अन्यतमस्य भरद्वाजस्य कथा अत्र उत्तमम् उदाहरणम् अस्ति । भरद्वाजः अत्रिमु ...

माण्डव्यः

पुरातने काले माण्डव्य इति विश्रुतः कश्चन मुनिर्बभूव । स धृतिमान्, सर्वधर्मज्ञः सत्यवाक्यश्चासीत् । तीर्थक्षेत्रपरिभ्रमणशीलोऽयं ग्रामेभ्यः सन्निकृष्टानि यानि कानि च तीर्थानि विचरन् कस्मिंश्चित् प्रदेशे आश्रमं कृत्वा न्यवसत् । एष कदाचित् उटजद्वारे ...

याज्ञवल्क्यः

याज्ञवल्क्यः मिथिलावासी ह्यासीत्। मिथिलादेशाधीश्वरस्य महाराज्ञो जनकस्य राजसभायामस्य विशेषसमादरः अासीत्। अनेन याज्ञवल्क्येन व्यासदेवस्य चतुर्भ्यः शिष्येभ्यः वेदचतुष्टयस्य अध्ययनं कृतम्। निजमातुलाद् वैशम्पायनादयं यजुर्वेदस्य अध्ययनं कृतवान्। शतपथब् ...

वसिष्ठः

ब्रह्मणः मानसपुत्रः अयं कश्चन ब्रह्मर्षिः । अस्य पत्नी महापतिव्रता अरुन्धतिः । इयं नारदस्य सहोदरी । शक्तिः अस्याः पुत्रः । पराशरः अस्याः पौत्रः । वसिष्ठः मित्रावरुणेन ऊर्वश्यां जननं प्राप्तवान् । अयं वरुणस्य पुत्रः । कार्तवीर्यार्जुनेन अस्य आश्रम ...

वाचस्पतिमिश्रः

प्रदर्शनस्य मान्योऽयमाचार्यः सर्वतन्त्रस्वतन्त्रः श्रीवाचस्पतिमिश्रा मिथिलादेशनिवास्यासीदिति श्रूयते। भारतीयेषु सर्वेष्वेव दर्शनेषु श्रीवाचस्पति मिश्रस्याऽलौकिकमद्भुतं प्रनिधाभास्वरमप्रतिहतगतिक पाण्डित्यमासीदिति सर्वेऽपि विद्वांसो विशेषतो दार्शनि ...